کابل د افغانستان او منځنۍ اسیا د مشورتي غونډې کوربه توب کوي، مبصرین: په افغانستان کې د دې خبرو اترو ترسره کول د هېواد په ګټه دي
لیکوال، شازیه کلانترزاده- ژباړونکی، سلما احمدزی- ټاکل شوې ده چې د افغانستان او منځنۍ اسیا د هېوادونو ترمنځ مشورتي غونډه نن یکشنبه په کابل کې ترسره شي. دا غونډه د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت په نوښت ترسره کیږي. د سیاسي، اقتصادي او نړیوالو اړیکو مبصرین په دې باور دي چې په افغانستان کې د دې غونډې ترسره کول کولی شي د هېواد لپاره مهمې لاسته راوړنې ولري.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمدالله فطرت په خپل ایکس پاڼه کې په یوه بیان کې لیکلي چې د افغانستان او منځنۍ اسیا ترمنځ مشورتي غونډه به نن په کابل کې ترسره شي.
هغه ویلي چې دا غونډه به د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په مشرۍ ترسره شي او د افغانستان، ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان، قزاقستان او قرغزستان لوړ پوړي استازي به پکې ګډون وکړي.
په خبرپاڼه کې ویل شوي چې په دې غونډه کې به د سیاسي، اقتصادي او امنیتي مسلو، او همدارنګه د سیمه ییزې همکارۍ، سوداګرۍ پراختیا او ټرانزیټ په اړه بحث وشي.
د سیاسي چارو شنونکي عزیز ستانکزي ویژه روز ته ویلي: “په افغانستان کې د سیاسي، اقتصادي او امنیتي مسلو په اړه له نورو هېوادونو سره هر ډول خبرې اترې د افغانستان په ګټه دي.
که څه هم افغانستان په بشپړ ډول انزوا کې نه دی، خو دا غونډې کولی شي د سیمې او له نورو هېوادونو سره د افغانستان اړیکې ښې کړي.
له همدې امله، په افغانستان کې د منځنۍ اسیا د سرمشریزې ترسره کول خورا ګټور دي او د افغانستان د راتلونکي لپاره یوه ښه ژمنه ده.
دا خبرې اترې کولی شي د سیمې له هېوادونو (په ځانګړي توګه منځنۍ اسیا) سره د افغانستان اړیکې په سیاسي، اقتصادي او امنیتي برخو کې پیاوړې کړي او د نورو همکاریو لپاره زمینه برابره کړي، په دې شرط چې دا پروسه دوام ومومي او د ملي پایلو سره مل وي.”
د نړیوالو اړیکو کارپوهه برنا صالحي ویلي: “دا غونډه کولی شي د افغانستان احتمالي انزوا کمه کړي، ځکه چې دا د خبرو اترو په دوام او متقابل باور رامنځته کولو کې مرسته کوي.
د سیاسي اړخونو سره سره، اقتصادي مسلې هم د غونډې اصلي تمرکز دی.”
د اقتصاد چارو مبصر عبدالناصر رشتیا ویژه روز ته ویلي: “افغانستان په جیوپولیتیک ډول په داسې یوه نقطه کې دی چې کولی شي د سویلي اسیا او منځنۍ اسیا د هېوادونو ترمنځ د پل په توګه رول ولوبوي.
له بلې خوا، د منځنۍ اسیا هېوادونه لیواله دي چې د افغانستان له لارې د سویلي اسیا ګرمو اوبو او بازارونو سره وصل شي.
دا ډول غونډې کولی شي د افغانستان او منځنۍ اسیا د هېوادونو ترمنځ د لا ښه پوهاوي لپاره اساس چمتو کړي.”
نوموړی زیاتوي: “افغانستان کولی شي د منځنۍ اسیا له هېوادونو او روسیې سره د ټرانزیټ له لارې او د ترکمنستان او ترکیې له لارې اروپا سره وصل شي، چې د افغانستان لپاره یو ډېر ښه فرصت دی.
په دې غونډه کې، افغان حکومت کولی شي د ویزې ستونزې، د ټرانزیټ خنډونه او د منځنۍ اسیا د هېوادونو بازارونو ته د لاسرسي نشتوالی په څېر ستونزې مطرح کړي.”
د افغانستان او منځنۍ اسیا د هېوادونو ترمنځ مشورتي خبرې اترې یوه مهمه ډیپلوماتیکه غونډه ده چې افغانستان، ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان، قزاقستان او قرغزستان پکې ګډون کوي.
په کابل کې غونډه، د پخوانیو غونډو په پرتله چې ډېری وختونه په ګاونډیو هېوادونو کې ترسره کېدې، د شنونکو له خوا د ډیپلوماتیک پېژندلو او په سیمه ییزو معادلاتو کې د افغانستان د مرکزي رول پیاوړتیا په لور د مثبت ګام په توګه لیدل کیږي.
د افغانستان او منځنۍ اسیا مشورتي فورم په کابل کې پیلېږي، ځکه چې مبصرین په دې باور دي چې د فورم له تشریفاتو بهر او عملي اقتصادي او امنیتي همکاریو ته لیږدول کولی شي د افغانستان سیاسي انزوا کم کړي، دوامداره ټرانزیټ رامنځته کړي، پانګه اچونه راجلب کړي او سیمه ییز ثبات پیاوړی کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د دې خبرو اترو دوام او د شویو ژمنو پوره کول به د افغانستان لپاره د راتلونکو فرصتونو څخه د ګټې اخیستنې اصلي شرط وي.
پای
