صحي تغذیه؛ د ناروغیو پر وړاندې د بدن دفاع
سلما احمدزی- صحي تغذیه د انسان روغتیا سره مستقیم تړاو لري. انسانان کولای شي د صحي خوراک په خوړلو سره د مختلفو ناروغیو مخنیوی وکړي او له ناروغیو پرته ژوند وکړي. نن ورځ، د فاسټ فوډ ډېر استعمال سره، د چاغوالي، شکري ناروغۍ او د زړه ناروغۍ کچه هم لوړه شوې ده. د صحي خوړو اهمیت تر بل هر وخت ډېر دی او موږ ټول د خپلې روغتیا پر وړاندې مسؤل یو.
زمري، د کابل ښار اوسېدونکی، وايي: «د روغتیا لپاره، زه د غوړو خوړو څخه ډډه کوم او صحي خواړه خورم، ترڅو د لوړ فشار، شکري ناروغۍ او چاغوالي څخه ځان وژغورم.»
سوزان، د کابل ښار بله اوسېدونکې، وايي چې هغه په کور کې کم غوړه خواړه چمتو کوي او خپلو ماشومانو ته ډېرې میوې او سبزیجات ورکوي، ترڅو خپله کورنۍ روغه وساتي.
نوموړې زیاتوي: «زه خپل ماشومان د بازار له خوراکي توکو اخیستلو ډډه کوم، ځکه صحي خواړه د ناروغیو په مخنیوي کې خورا مهم دي.»
ادریس، د کابل ښار بل اوسېدونکی، وايي: «زه هڅه کوم چې په خپل ورځني ژوند کې ډېر صحي خواړه وخورم او له فاسټ فوډ څخه ډډه وکړم.
صحي خوراک انرژي زیاتوي او صحت ته ګټه رسوي.» نوموړی زیاتوي چې اوس د ترکاریو موسم دی، نو هغه د خپل صحت د ښه کولو لپاره ډېر ترکاری او میوې خوري.
سمیه، د کابل بله اوسېدونکې، وايي: «زه په خپل ورځني ژوند کې هڅه کوم چې صحي خوړو ته ډېره پاملرنه وکړم او هغه خواړه لږ وکاروم چې معدې او بدن ته زیان رسوي.
زه د ګازو لرونکو څښاکو څخه ډېر کم استفاده کوم او کوښښ کوم چې صحي خواړه وخورم، ترڅو خپل صحت ته زیان ونه رسوم او سالم ژوند ولرم.»
ډاکټر همایون لودین، د تغذیې متخصص، «ویژه روز» ته وویل: «صحي تغذیه هغه خواړو ته ویل کیږي چې یو کس وکولای شي هغه خواړه ترلاسه کړي چې د هغه بدن ورته اړتیا لري، ترڅو د هغه لوږه او اساسي اړتیاوې پوره شي.»
نوموړي د صحي خوړو درې مهم اصول په دې ډول بیان کړل:
1. د اړینو خوړو کارول – خواړه باید د بدن اړتیاوو سره سم وټاکل شي.
2. تنوع – خواړه باید متنوع وي او د بدن د فعالیت کچې سره سمون ولري.
هغه خلک چې ډېر فعال دي، ډېرو خوړو ته اړتیا لري.
3. صحي چمتو کول – خواړه باید په صحي او پاک ډول چمتو شي او له ډېرو غوړو، مسالې لرونکو او غوړو خواړو څخه ډډه وشي.
د روغتیا نړیوال سازمان په یوه راپور کې ویلي چې په کافي اندازه خوندي او ګټور خواړه د صحت او سالم ژوند لپاره خورا مهم دي.
غیرصحي خواړه چې باکتريا، ویروسونه، پرازیتونه یا زیان رسونکي کیمیاوي مواد لري، کولای شي په بدن کې له ۲۰۰ څخه ډېر مختلف ناروغۍ رامینځته کړي؛ له اسهال څخه نیولې تر سرطان پورې.
صحي تغذیه د هر کس لپاره یوه اساسي اړتیا ده.
د صحي او متوازن خواړو په غوره کولو سره، تاسو کولای شئ د ډېرو ناروغیو مخنیوی وکړئ او ښه او صحتمند ژوند وکړئ.
هر کس کولای شي د خپلو خوړو عادتونو کې د ساده بدلونونو په راوستلو سره یو صحي او له ناروغیو څخه پاک ژوند وکړي؛ لکه د غوړو خواړو مصرف کمول او د میوو او سبزیجاتو مصرف زیاتول.
پایان
