نقش آفرینی رسانه های جمعی، شبکه های اجتماعی و پلتفرم های ویدیویی خبر؛ رقابت یا مکملیت؟
شازیه کلانترزاده- پیشرفت فناوری های ارتباطی و دسترسی به اینترنت، انتشار اطلاعات را به طور چشم گیری تغییر داده است. شبکه های اجتماعی و پلتفرم های ویدیویی خبر به دلیل سرعت در انتشار اخبار و دسترسی آسان به منابع اصلی خبر، برای هزاران نفر در سراسر جهان مبدل به منبع اصلی اطلاعات شده اند. در حال حاضر این سوال مطرح می شود که آیا شبکه های اجتماعی و پلتفرم های ویدیویی خبر توانسته اند جای رسانه های جمعی سنتی مانند تلویزیون، رادیو و روزنامه ها را بگیرند؟
در همین حال، شماری از آگاهان رسانهای در صحبت با ویژه روز میگویند؛ که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند و متناسب با ظرفیت ها و ویژگی های خود نقش آفرینی می کنند.
مومن امینی، آگاه رسانه، در صحبت با ویژه روز میگوید: «شبکه های اجتماعی از یوتیوب تا فیسبوک و اینستاگرام و سایر شبکه هایی که کاربرد به خصوص خود را دارند، جایگاه خاصی در میان مردم پیدا کرده اند و مردم بیشتر از هر زمان به شبکه ها وابسته هستند و آنچه که این شبکه ها را بیشتر در میان مردم محبوب ساخته، در دسترس بودن آنهاست که در هر جا می توان استفاده کرد.»
وی افزود: «هیچ زمانی شبکه های اجتماعی نمی توانند جای رسانه های جمعی را بگیرند، به دلیل این که رسانه های جمعی زمانی خبری را نشر می کنند که در قبالش مسئولیت داشته و عناصر و ارزش های خبر در نظر گرفته میشود، اما خبرهایی که در شبکه های اجتماعی نشر میشود به صورت چشم گیر و سریع منتشر شده و احتمال کذب در آن وجود دارد.»
صلاح الدین قاری زاده، یکتن دیگر آگاه رسانه یی، میگوید: «شبکه های اجتماعی و سایر رسانه هایی که به صورت ویدیویی فعالیت دارند، توانسته اند امروز تعداد زیادی از مخاطبان تلویزیون را به خود جلب کنند.
هر کدام ویژه گیهای خاص خود را دارد و دسترسی آسان به اخبار از طریق شبکه های اجتماعی باعث شده که بیشتر مردم از شبکه های اجتماعی استفاده کنند.
اما تلویزیون و روزنامه هنوز هم مخاطبان خود را دارند و بیشتر در بخش تحلیل، تفسیر و گزارش های عمیق کار می کنند.»
وی در مورد مزایای شبکه های اجتماعی چنین میگوید: «شبکه های اجتماعی سریع تر از دیگر رسانه ها خبر را نشر می کنند و به اسرع وقت اطلاع رسانی می کنند؛ مردم خوش دارند شبکه های اجتماعی را تعقیب کنند؛ شبکه های اجتماعی ارزان تر در دسترس هستند؛ رسانه های اجتماعی رسانه های دوسویه یا تعامل پذیر هستند و شخصی سازی محتوا از ویژه گی های شبکه های اجتماعی می باشد.»
عبدالقهار جواد، استاد دانشکده ژورنالیزم دانشگاه کابل، در صحبت با ویژه روز میگوید: «بعضی شبکه های اجتماعی و پلتفرم هایی که ویدیو و آدیو نشر میکنند، در واقع برای شبکه های سنتی و رسانه های غیردیجیتال، صفحه دوم ایجاد کرده اند.
معمولاً تلویزیونها، رادیو و روزنامه ها یک بخش کار خود را از پلتفرم های مثل یوتیوب و فیسبوک استفاده می کنند تا از مخاطبین خود دور نمانند.»
حسین، یکتن از باشندگان شهر کابل، به ویژه روز میگوید: «شخصاً از شبکه های اجتماعی استفاده می کنم چون شبکه های اجتماعی بیشتر از تلویزیون در دسترس است.
شبکه های اجتماعی همیشه در دسترس هستند و بیشترین وقت و همیشه خیلی زود اتفاقات را می رسانند.»
نازیه، یکتن دیگر از باشندگان کابل، میگوید: «برای تعقیب اخبار بیشتر از شبکه های اجتماعی به خصوص از فیسبوک و ایکس استفاده میکنم، چرا که در هر لحظه و در هر جا می توانم به خبر دسترسی داشته باشم.
تلویزیون به دلیل اینکه برق نیست یا هم مصروف هستم، به آن دلیل از اخبار که در شبکه های اجتماعی است تعقیب میکنم.
هر کدام در جایگاه خود نقش بسزایی دارند و نمیتوانیم بگوییم کاملاً تلویزیون حذف شده است.»
گفتنی است که بر اساس گفته های آگاهان حوزه رسانه، شبکه های اجتماعی نه در حذف رسانه های سنتی، بلکه به عنوان بخشی از رسانه های سنتی امروزه هم به فعالیت خود ادامه می دهند و رسانه های سنتی می خواهند با به کارگیری از پلتفرم های دیجیتالی، مخاطبان خود را حفظ کنند.
پایان
