عقد قراردادهای استخراج معادن و تأثیر آن بر اقتصاد کشور
ستاره لنگری- عقد قراردادهای معادن یکی از راهکارهای مهم برای بهره برداری مؤثر از منابع طبیعی و تقویت اقتصاد کشور به شمار می رود. این قراردادها در صورت مدیریت شفاف و نظارت دقیق می توانند زمینه ساز جذب سرمایه گذاری، ایجاد فرصت های شغلی و افزایش عواید ملی شوند.
قیس محمدی، کارشناس امور اقتصادی، در گفت‌وگو با «ویژه روز» گفت: «مهم این است که معادن افغانستان به صورت درست مدیریت شود و به شرکت هایی واگذار شود که در این عرصه تجربه و سرمایهٔ کافی دارند.
اگر هدف از عقد قراردادها تنها افزایش تعداد آن ها باشد، ممکن است در ظرف یک سال صد یا دوصد معدن به قرارداد داده شود؛ اما افغانستان پیش تر تجربهٔ تلخ عقد قراردادهای بدون کار مؤثر بر معادن را داشته است و این رویکرد به هیچ وجه نمی تواند مشکلات فعلی افغانستان را حل کند.
باید معادن کشور استخراج و در سریع ترین فرصت به بهره برداری سپرده شوند.»
او می افزاید: «ما با شرکت های بزرگ بین‌المللی در چین و سایر کشورها قراردادهای استخراج معادن داشته ایم؛ اما بعد از ده‌ها سال، آن معادن استخراج نشده اند.
از این لحاظ مهم است که روی استخراج معادن به صورت مؤثر کار شود و معادن کشور در سریع ترین فرصت به بهره برداری برسند.»
داوود شیرزاد، کارشناس محیط زیست، در گفت‌وگو با «ویژه روز» می گوید: «افزایش قراردادها در بخش مدیریت منابع طبیعی می تواند نقش مهمی در بهره برداری مؤثر، شفاف و پایدار از منابع طبیعی افغانستان ایفا کند.
عقد قراردادهای معیاری با سکتور خصوصی، سرمایه گذاران داخلی و خارجی و نهادهای تخصصی در زمینهٔ استخراج، حفاظت و انکشاف معادن، جنگلات، منابع آب، زمین های زراعتی و سایر منابع طبیعی، زمینهٔ جذب سرمایه گذاری، ارتقای ظرفیت های تخنیکی، ایجاد فرصت های شغلی و افزایش عواید دولت را فراهم می سازد.
همچنان، این قراردادها باید با درنظرداشت معیارهای محیط زیستی، منافع اجتماعی، حقوق جوامع محلی، توزیع عادلانهٔ منابع و نیازهای نسل های آینده تنظیم و منعقد شوند.»
او می افزاید: «با این حال، صرف افزایش تعداد قراردادها به تنهایی تضمین کنندهٔ مدیریت مطلوب منابع طبیعی نیست؛ بلکه کیفیت قراردادها، رقابت سالم در روند داوطلبی، ارزیابی دقیق ظرفیت شرکت ها، نظارت مستمر دولت، نشر عمومی قراردادها و تطبیق تعهدات مندرج در آن ها از شرایط اساسی مدیریت مؤثر منابع طبیعی به شمار می روند.
تجارب ابتکار شفافیت صنایع استخراجی افغانستان و ابتکار شفافیت صنایع استخراجی بین‌المللی نیز بر اهمیت شفافیت قراردادها، پاسخ گویی و نظارت تأکید دارند.
بنابراین، افزایش قراردادها زمانی می تواند در مدیریت منابع طبیعی افغانستان مؤثر واقع شود که بر مبنای منافع ملی، حفاظت از محیط زیست و اصول توسعهٔ پایدار مدیریت و تطبیق گردد.»
در همین حال، تلاش شد دربارهٔ جزئیات بیشتر قراردادها با سخنگوی وزارت معادن و پترولیم گفت‌وگو شود؛ اما او با وجود تماس های مکرر حاضر به پاسخ دهی نشد.
این در حالی است که افغانستان از جمله کشورهای غنی از منابع طبیعی و معادن به شمار می رود و بخش بزرگی از ذخایر معدنی آن تاکنون به گونهٔ کامل استخراج و بهره برداری نشده است.
در سال های اخیر، وزارت معادن و پترولیم برای جذب سرمایه گذاری و استفاده از ظرفیت های معدنی کشور، قراردادهای متعددی را با شرکت های داخلی و خارجی به امضا رسانده است.
این قراردادها با هدف افزایش عواید ملی، ایجاد فرصت های کاری و تقویت اقتصاد کشور صورت می‌گیرد.
پایان
