روز جهانی شهرها؛ افزایش علاقه به شهرنشینی و هشدار کارشناسان درباره پیامدهای رشد بی رویه
ستاره لنگری- امروز ۳۱ اکتوبر، روز جهانی شهرهاست؛ روزی که با هدف افزایش آگاهی درباره چالش های زندگی شهری و تقویت همکاری ها برای توسعه پایدار شهرها نام گذاری شده است. همزمان با این روز می توان گفت در سال های اخیر علاقه مندی مردم به زندگی شهری افزایش چشمگیری یافته است. دلیل اصلی روی آوردن آنان از زندگی روستایی به زندگی شهری، وجود امکانات رفاهی بیشتر در شهرهاست. با این حال، کارشناسان حوزه های مختلف نسبت به پیامدهای این روند هشدار می دهند.
محمد اسحاق وکیلی، کارشناس امور اجتماعی، در مصاحبه با ویژه روز می گوید: «افزایش شهرنشینی، به ویژه اگر بدون برنامه ریزی و مدیریت درست باشد، می تواند پیامدهای منفی اجتماعی زیادی داشته باشد؛ از جمله کاهش روابط خانوادگی و همبستگی اجتماعی، افزایش بیکاری و فقر، گسترش حاشیه نشینی و آسیب های اجتماعی.
همچنان ازدحام جمعیت، مشکلات اقتصادی و رقابت بر سر فرصت های شغلی می تواند فشارهای روانی و احساس تنهایی را در میان شهروندان افزایش دهد.
در واقع، مشکل اصلی شهرنشینی نیست، بلکه رشد بی رویه و نامتوازن شهرها بدون فراهم سازی امکانات و خدمات لازم است.»
ایرج فقیری، کارشناس امور اقتصادی، نیز به ویژه روز می‌گوید: «با افزایش جمعیت شهرها، تقاضا برای کالاها و خدمات بیشتر می شود.
این افزایش تقاضا می تواند زمینه رشد تجارت، ساختمان سازی، حمل ونقل، صنایع تولیدی و فعالیت های خدماتی را فراهم کند.
برای مثال، زمانی که جمعیت یک شهر افزایش می یابد، نیاز به مسکن، مواد غذایی، ترانسپورت، مراکز تجارتی و خدمات عمومی نیز بیشتر می شود.
در نتیجه، فرصت های جدیدی برای سرمایه گذاری و اشتغال ایجاد می شود.
تمرکز شرکت ها، نیروی کار و بازارها در یک محدوده جغرافیایی می تواند هزینه دسترسی به مشتریان، تأمین کنندگان و نیروی متخصص را کاهش دهد.
این موضوع زمینه همکاری میان شرکت ها، انتقال مهارت و افزایش بهره وری تولید را فراهم می کند.»
او می افزاید دولت باید هم زمان با توسعه شهرها، روی ایجاد شهرک های صنعتی، مسکن مقرون به صرفه، مدیریت منابع آب، ترانسپورت عمومی، اشتغال زایی و توسعه اقتصادی شهرهای کوچک و متوسط سرمایه گذاری کند.
فریحه امیری، باشنده شهر کابل، در گفتگو با ویژه روز می‌گوید: «زندگی در شهر خوب است، اما قریه هم فواید خاص خود را در زندگی دارد.
طبیعت و آب وهوای قریه نسبت به شهر خوب تر است. از جمله مزایای شهر امکانات آن است، وگرنه از لحاظ آب وهوا قریه خوب تر است.
علاقه مردم به شهر چون امکانات زیاد است و آبادی بیشتر است، زمینه تحصیلی مساعد است؛ از این لحاظ مردم به زندگی شهرنشینی علاقه زیاد دارند.»
اصیل گل سروری، باشنده قریه بهشار ولسوالی شغنان ولایت بدخشان، در مصاحبه با ویژه روز می گوید: «البته که زندگی در شهر بهتر است؛ به خاطری که همه مردم خوش دارند در شهر زندگی کنند.
زندگی در شهر نسبت به قریه راحت تر است. از هر لحاظ زندگی در شهر خوب تر است؛ به خاطر تحصیل، وظیفه و راحت بودن کار، زندگی در قریه هم خوبی های خود را دارد، ولی نظر شخصی بنده زندگی در شهر بهتر است.
زندگی در شهر دسترسی به اینترنت را فراهم می کند و آدم می تواند از طریق اینترنت زندگی خود را بسازد، درس بخواند، تحصیل کند و آنلاین تجارت کند.»
این در حالی است که شهرنشینی یکی از عوامل مهم تحول اقتصادی و اجتماعی محسوب می شود.
مردم معمولاً به دلیل دسترسی بهتر به فرصت های شغلی، آموزش، خدمات صحی، امکانات رفاهی و بازارهای بزرگ تر به شهرها مهاجرت می کنند.
براساس گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۴، حدود ۲۵ درصد جمعیت افغانستان در مناطق شهری زندگی می کردند و جمعیت شهری در دوره ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ به طور متوسط سالانه حدود ۴ درصد افزایش یافته بود.
این آمار مربوط به همان دوره است و نباید آن را آمار قطعی سال ۲۰۲۶ دانست.
پایان
