هوش مصنوعی؛ ابزار یادگیری یا عاملی برای کاهش تفکر و خلاقیت نوجوانان
صدف سنگری- استفادهٔ بیش از حد از هوش مصنوعی در میان نوجوانان، دیدگاه های متفاوتی را دربارهٔ تأثیر آن بر رشد فکری و آموزش آنان به وجود آورده است. برخی نوجوانان این فناوری را ابزاری برای دسترسی سریع به اطلاعات و کمک به یادگیری می دانند، اما برخی والدین و استادان، استفادهٔ بیش از حد از آن را عامل کاهش تفکر، تلاش و فرهنگ کتاب خوانی می نامند. همزمان، یک روان شناس بر استفادهٔ هدفمند و برنامه ریزی شده از هوش مصنوعی تأکید دارد.
کوثر، یکی از نوجوانان، می‌گوید: «از هوش مصنوعی استفاده می کنم، چون به یادگیری کمک می کند و در بسیاری از موارد می تواند در پیدا کردن برخی مطالب به انسان کمک کند.»
سمیه، نوجوان دیگر، می گوید که هوش مصنوعی انسان را تنبل می سازد و باعث می‌شود انسان نتواند درست بیندیشد و فکر کند. او به هم سالان خود توصیه می کند که به صورت پیوسته از آن استفاده نکنند.
فاطمه، یکی دیگر از نوجوانان، می‌گوید: «هوش مصنوعی ذهن انسان ها را کند می سازد و استفادهٔ پیوسته از آن باعث ضعیف شدن جامعه می شود.»
فرزانه رحمانی، یکی از مادران، می‌گوید: «از نظر من استفاده از هوش مصنوعی هم مفید است و هم مضر، چون به شیوهٔ استفاده از آن بستگی دارد.
به عنوان یک مادر، بیشتر اوقات اجازه نمی دهم کودکانم برای حل سؤال ها یا وظیفهٔ خانه از هوش مصنوعی استفاده کنند؛ چون تجربه کردم که چند مدت همهٔ وظیفهٔ خانهٔ خود را از طریق هوش مصنوعی حل می کردند و رفته رفته به همه چیز بی تفاوت شدند.
وقتی می گفتم درس بخوانید، می‌گفتند با هوش مصنوعی در یک دقیقه حل می کنیم.
از همین لحاظ فعلاً زیاد اجازه نمی دهم از هوش مصنوعی استفاده کنند؛ اما برای دانستن برخی معلوماتی که نیاز داریم، گزینهٔ خوبی است.»
آمنه بهروز، یکی از استادان، می‌گوید: «هر چیز تازه‌ای که در زندگی ما ایجاد می‌شود، دو بعد دارد؛ هم مثبت و هم منفی، که به شیوهٔ استفاده از آن برمی گردد.»
او بیان می کند که در نقش یادگیری نیز هوش مصنوعی جوانان را تنبل بار می آورد؛ زیرا وقتی کار خانه به آنان سپرده می‌شود، به جای کتاب به هوش مصنوعی مراجعه می کنند و این موضوع حتی فرهنگ کتاب خوانی را کاهش می دهد.
وی همچنان از خانواده ها می خواهد که در برخی موارد از هوش مصنوعی به عنوان یک تکنالوژی استفاده شود، اما به صورت پیوسته استفاده نشود.
سوسن صالحی، روان شناس، در گفت‌وگو با روزنامهٔ «ویژه روز» می گوید: «هوش مصنوعی تأثیر مطلق بر رشد فکری جوانان و نوجوانان دارد، اما باید تأثیرات مثبت و منفی آن را در نظر بگیریم.
تأثیرات مثبت آن می تواند منابع خوبی برای دریافت سریع اطلاعات باشد و افراد می توانند تفکرهای خود را با استفاده از منابع دقیق و سرعتی که هوش مصنوعی دارد، بررسی کنند.
تأثیرات منفی استفادهٔ بیشتر از آن این است که لذت تلاش کردن، فکر کردن برای پیدا کردن پاسخ و اعتماد به ذهن خود را از دست می دهند.
به صورت مطلق، هرچه بیشتر استفاده شود، تأثیر مستقیم بر خلاقیت و تفکر شخص می گذارد.»
او توصیه می کند که خواسته یا ناخواسته در عصر امروز به هوش مصنوعی وابسته شده ایم و به هیچ عنوان نمی توانیم آن را از زندگی خود، جوانان و نوجوانان حذف کنیم.
بنابراین، وقتی حذف نمی شود، باید به صورت برنامه ریزی شده و فعالانه تر از آن استفاده کنیم تا اعتماد، تفکر و خلاقیت ما را بالا ببرد.
خانواده ها نیز باید هوش مصنوعی را برای جوانان و نوجوانان خود به عنوان یک تکنالوژی استفاده کنند که قدرت تفکر، خلاقیت، تصمیم گیری و استقلال فکری آنان را افزایش دهد و آن را به عنوان یک منبع اطلاعاتی و معلوماتی به کار ببرند.
استفاده از هوش مصنوعی در میان جوانان و نوجوانان روز به روز افزایش یافته است.
هوش مصنوعی می تواند در یافتن سریع اطلاعات و منابع آموزشی نقش مؤثر داشته باشد، اما استفادهٔ نادرست و بیش از حد آن خطرهایی در پی دارد که باید در آن دقت کنیم.
پایان
