روز جهانی حق دسترسی به اطلاعات؛ تأکید بر دسترسی سریع، شفاف و قانونی خبرنگاران به اطلاعات
شازیه کلانترزاده- همزمان با روز جهانی حق دسترسی به اطلاعات، شماری از خبرنگاران و کارشناسان رسانهای در افغانستان میگویند؛ دسترسی به اطلاعات، پایه اطلاع رسانی دقیق و آگاهی دهی مسئولانه است و نهادهای حکومتی باید با پاسخ گویی به موقع، برگزاری نشست های خبری و ارائه اسناد و آمار، زمینه دسترسی خبرنگاران را فراهم کنند.
امروز، ۶ میزان، مصادف با ۲۸ سپتامبر، روز جهانی حق دسترسی به اطلاعات است.
این روز از سوی یونسکو به مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیشنهاد شده و هر ساله در این تاریخ، با هدف افزایش آگاهی درباره ضرورت قوانین مرتبط با اطلاعات و اجرای مؤثر آن، تجلیل میشود.
با این حال، شماری از خبرنگاران کشور بر اهمیت دسترسی به اطلاعات تأکید می کنند و میگویند؛ دسترسی آنان به اطلاعات می تواند کیفیت اطلاع رسانی و آگاهی دهی به مردم را بهبود بخشد.
کریمه ، یکی از خبرنگاران در شهر کابل، در صحبت با ویژه روز گفت: «دسترسی به اطلاعات یکی از کلیدی ترین موضوعات برای خبرنگار است؛ زیرا با اطلاعاتی که در دسترس خبرنگار قرار می گیرد، می تواند یک خبر را با دقیق ترین شکل ممکن به مردم منتقل کند.
پاسخ گویی به موقع و برگزاری نشست های خبری، راه های آسان برای دسترسی خبرنگاران به اطلاعات است.»
احسانالله ولسمل، خبرنگار در ولایت کندهار، در صحبت با ویژه روز گفت: «دسترسی خبرنگاران به اطلاعات برای تهیه گزارش کامل و معتبر نقش مهم دارد.
زمانی که اسناد، آمار و ارقام و معلومات دقیق در دسترس خبرنگار قرار میگیرد، میتواند از جهت های مختلف به موضوع بپردازد؛ برعکس، عدم دسترسی می تواند سبب شود موضوع مبهم باقی بماند.»
آقای ولسمل همچنین گفت: «نهادهای مربوطه می توانند در این زمینه همکاری های بیشتری با خبرنگاران داشته باشند؛ از جمله پاسخ سریع به سوالات و ارائه ارقام، آمار و اسناد.
این همکاری می تواند در مسلکی سازی زمینه ژورنالیزم مؤثر باشد.»
از سوی هم، شماری از آگاهان رسانهای بر اهمیت دسترسی خبرنگاران به اطلاعات تأکید می کنند.
صلاح الدین قاری زاده، کارشناس رسانهای، در صحبت با ویژه روز میگوید: «حق دسترسی به اطلاعات از جمله حقوق بنیادین انسان ها در یک جامعه است و مردم حق دارند به اطلاعات دسترسی داشته باشند.»
قاری زاده میگوید در صورتی که اطلاعات به موقع در دسترس خبرنگاران قرار نگیرد و معلومات پنهان شود، مشکلات جدی در جامعه به وجود می آید، حق دسترسی به اطلاعات از بین می رود و جامعه به یک جامعه تاریک مبدل میشود.
ذبیح الله حیدری، یکی دیگر از آگاهان رسانهای، به مناسبت این روز چنین گفت: «حق دسترسی به اطلاعات یک اصل خیلی مهم است.
اطلاعات، حق مردم است که از آن آگاهی داشته باشند و این اطلاعات نقشی بسیار ارزنده در جامعه رسانهای دارد.
اطلاعات باید در اختیار رسانه ها قرار داده شود؛ زیرا در صورتی که این اطلاعات در اختیار خبرنگاران قرار نگیرد، سبب پخش شایعه میشود.
همچنان زمانی که اطلاعات به رسانه ها داده نشود، اعتماد مردم به رسانه کاهش می یابد.»
از سوی هم، حجتالله مجددی، رئیس اتحادیه ژورنالیستان آزاد افغانستان، در صحبت با ویژه روز گفت: «اتحادیه ژورنالیستان آزاد افغانستان دسترسی به اطلاعات را یکی از نیازهای اساسی کار حرفهای خبرنگاران و از پایه های اطلاع رسانی مسئولانه می داند و در این زمینه تلاش کرده است با نهادهای حکومتی و مسئولان اطلاعات و فرهنگ در ارتباط و هماهنگی باشد تا زمینه دسترسی خبرنگاران به اطلاعات تسهیل شود.»
وی همچنین افزود: «اتحادیه از طریق برگزاری برنامه های آموزشی و آگاهی دهی، خبرنگاران را با حقوق و مسئولیت های مسلکی آنان، شیوه های درخواست و دریافت اطلاعات و اهمیت استفاده مسئولانه از منابع اطلاعاتی آشنا می سازد.»
آقای مجددی گفت که خواست اساسی اتحادیه این است که دسترسی خبرنگاران به اطلاعات، تا حد امکان، سریع، آسان، شفاف و مطابق قوانین و مقررات نافذ کشور باشد و نهادهای حکومتی باید مسئولان مشخص اطلاعاتی داشته باشند و درخواست های خبرنگاران را در زمان مناسب پاسخ دهند.
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ، با نشر نوار ویدیویی به مناسبت این روز گفته است که این وزارت به موضوع دسترسی به اطلاعات متعهد است تا با استفاده از رسانه ها بتواند اطلاعات لازم را در وقت لازم در دسترس مردم قرار دهد.
به گفته او، برای تحقق این هدف، رفع چالش ها و بهتر شدن عرصه رسانه در کشور، سمینارهایی در ۱۲ ولایت کشور برگزار شده است تا فضای خوبی میان مسئولان حکومت و رسانه های کشور ایجاد شود.
این در حالی است که به مناسبت روز جهانی حق دسترسی به اطلاعات، کمیته مصونیت خبرنگاران برنامهای را با حضور مقامات دولتی، مسئولان رسانه ها و خبرنگاران برگزار کرد.
در این برنامه از چالش ها در راستای دسترسی خبرنگاران به اطلاعات گفته شد و امیدها بر این است که برای اطلاع دهی با کیفیت، اطلاعات به صورت دقیق و سریع در دسترس خبرنگاران قرار گیرد و دولت در این راستا همکاری های بیشتری با خبرنگاران داشته باشد.
پایان
