افزایش بی سابقه گرمای هوا در افغانستان؛ هشدارها و توصیه ها

کارشناسان محیط زیست، کاهش بارندگی و خشکسالی های ممتد را از مهمترین عوامل تشدید کننده این موج گرما میدانند.

اداره ملی مبارزه با حوادث طبیعی افغانستان با صدور بیانیه ای اعلام کرده است که از روز شنبه این هفته تا چهارشنبه هفته آینده، دمای هوا در تعدادی از ولایات شمالی، غربی و جنوبی کشور از ۴۵ درجه سانتی گراد فراتر خواهد رفت.

بر اساس این بیانیه، موج شدید گرما به طور مشخص ولایات بلخ و جوزجان در شمال، فراه و نیمروز در غرب و هلمند در جنوب کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

این اداره نسبت به عواقب ناشی از این افزایش دما هشدار داده است.

سید عبدالباسط رحمانی، آگاه محیط زیست، در گفتوگو با «ویژه روز» به دو عامل ترکیبی در افزایش دما اشاره کرده و گفته است: «در بحث افزایش درجه حرارت و امواج گرمی که این روزها شاهد آن هستیم، میتوان به دو موضوع اساسی اشاره کرد:
۱. خشکسالی های پیهم و دوامدار که باعث از بین رفتن رطوبت خاک و پوشش گیاهی میشود؛
۲. افزایش تأثیرات تغییرات اقلیمی در سطح منطقه و جهان.»

آقای رحمانی همچنین به معضل ساخت وسازهای غیراصولی در شهرها اشاره کرد و افزود که استفاده گسترده از مصالح کانکریتی و آسفالت در ساختمان ها، موجب جذب و ذخیره بیشتر گرما و در نتیجه تشدید گرمای هوا در مناطق شهری شده است.

شماری از شهروندان در ولایات مختلف، از وضعیت معیشتی و زندگی روزمره خود در این موج گرما سخن گفته اند: کریم، باشنده کابل: «در این دو روز اخیر هوا خیلی گرم شده است؛ اگر برق نباشد، واقعاً غیرقابل تحمل میشود.

بیشتر وقت را در خانه میمانم و زمانی که هوا کمی خنک میشود، برای کارهای ضروری بیرون میروم.»

ادیبه حسنزاده، باشنده مزارشریف: «امسال نسبت به سال های گذشته، گرمی هوا افزایش چشمگیری داشته است.

خوشبختانه امکاناتی چون برق، آب و کولر تا حدی این شرایط را قابل تحمل کرده است.»

فایزه هما، باشنده پنجشیر: «گرم و سرد شدن هوا امری طبیعی است، اما این روزها هوا به شدت گرم شده است.

توصیه میکنم در چنین روزهایی، مایعات بیشتری مصرف شود.»

اسماعیل بعقوبی، یکی از داکتران، در گفتوگو با «ویژه روز» نسبت به پیامدهای شدید گرمای هوا بر سلامت انسان هشدار داده و گفته است: «گرمای بیش از حد میتواند تأثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت داشته باشد.

از جمله مهمترین عوارض آن میتوان به کم آبی بدن، گرمازدگی، خستگی شدید، سردرد، سرگیجه، تهوع، افزایش ضربان قلب و کاهش فشار خون اشاره کرد.»

داکتر بعقوبی راه کارهای زیر را برای حفظ سلامت در روزهای گرم ارائه کرده است:
۱. نوشیدن مقدار کافی آب و مایعات سالم، حتی در صورت عدم احساس تشنگی.
۲. خودداری از قرار گرفتن طولانی مدت در زیر نور مستقیم آفتاب در ساعات اوج گرما (حدود ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر).
۳. استفاده از لباس های نخی، سبک و روشن.
۴. استراحت در مکان های خنک و دارای تهویه مناسب.
۵. پرهیز از انجام فعالیت های بدنی سنگین در هوای گرم.

وی تأکید کرد که این اقدامات ساده میتواند نقش مهمی در کاهش خطر گرمازدگی و حفظ سلامت افراد در روزهای گرم سال ایفا کند.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) در افغانستان نیز با ابراز نگرانی از افزایش دمای هوا در کشور، از تمام شهروندان خواسته است تا برای جلوگیری از آسیب های ناشی از گرمای شدید، از خود و خانواده هایشان محافظت کنند.

این سازمان بر اهمیت رعایت توصیه های پزشکی و توجه ویژه به گروه های آسیب پذیر (کودکان، سالمندان و بیماران مزمن) تأکید کرده است.

افزایش دمای هوا در روزهای اخیر، یک پدیده اقلیمی فراگیر است که افغانستان با وجود سهم اندک در انتشار گازهای گلخانه ای، به دلیل خشکسالی های ممتد و تغییرات اقلیمی جهانی، به شدت از آن متأثر شده است.

این موج گرما علاوه بر ایجاد اختلال در زندگی روزمره، تهدیدی جدی برای سلامت جسمانی شهروندان محسوب میشود و نیازمند اقدامات پیشگیرانه فردی و جمعی است.

هشدار اداره مبارزه با حوادث طبیعی و نیز توصیه های پزشکی و سازمان جهانی بهداشت، نشان از ضرورت آمادگی و آگاهی بخشی عمومی برای عبور ایمن از این دوره دارد.

پایان