اختلاف نظر روسیه و امارت اسلامی افغانستان پیرامون وضعیت گروه داعش

مقامات مسکو این گروه را تهدیدی جدی برای منطقه معرفی میکنند، در حالی که کابل هر گونه حضور فیزیکی آن را به شدت تکذیب می نماید.

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه، در جریان یک نشست منطقه ای، شاخه خراسان گروه داعش را «اصلی ترین تهدید» برای صلح و ثبات در منطقه آسیای مرکزی توصیف کرده است.

وزارت امور خارجه روسیه به نقل از وزیر خارجه این کشور، در بیانیه ای رسمی اعلام کرده است: «هراس افکنی همچنان یکی از حادترین و دشوارترین چالش ها در برابر صلح و ثبات بین المللی به شمار میرود.

برای منطقه آسیای مرکزی، بی تردید اصلی ترین تهدید از سوی شاخه خراسان گروه داعش است؛ گروهی که میکوشد از افغانستان به عنوان پایگاهی برای گسترش فعالیت های خود و در نهایت، برپایی یک خلافت استفاده کند.»

در پاسخ به اظهارات آقای لاوروف، ذبیح الله مجاهد، سخنگوی ارشد امارت اسلامی افغانستان، طی اظهاراتی رسانه ای، ادعای روسیه را به طور کامل رد کرده و تأکید نمود که «گروه داعش در افغانستان کاملاً شکست خورده و حضور فیزیکی ندارد.»

سخنگوی امارت اسلامی همچنین افزوده است که نیروهای امنیتی افغان بر تمام نقاط کشور تسلط کامل دارند و از کشورهای همسایه و منطقه خواسته است که «نگران نباشند»، چرا که تهدیدی متوجه آنها از داخل خاک افغانستان نیست.

تحلیلگران سیاسی در افغانستان، ادعای مکرر روسیه را بی اساس دانسته و آن را ناشی از «هراس راهبردی» یا «اهداف ژئوپلیتیکی» مسکو تفسیر کرده اند.

داکتر گل محمد الدین، آگاه سیاسی: وی در این باره به ویژه روز اظهار داشته است: «روسیه به دلیل اینکه از گروه داعش هراس دارد، بارها و بارها چنین ادعاهایی را مطرح میکند که گویا در افغانستان گروه داعش وجود دارد؛ در حالی که شما نیز شاهد هستید که گروه داعش در افغانستان حضور نداشته و هیچگونه حمله سازمان یافته ای از سوی این گروه در کشور انجام نشده است.

گروه داعش به صورت کامل از سوی امارت اسلامی از بین برده شده است.

به نظر من، این اظهارات مقامات روسیه از روی ترس از گروه داعش است؛ چرا که سفارت روسیه در کابل فعال است و این کشور به خوبی میداند که داعش در افغانستان حضور قابل توجهی ندارد.»

دیدگاه عبدالواسع قانع، آگاه سیاسی: در گفتوگو با «ویژه روز» دلایل دیگری را مطرح کرده و گفته است: «ادعای کشورهای منطقه، به ویژه وزیر خارجه روسیه، مبنی بر وجود داعش در افغانستان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.

از جمله اینکه آنها میخواهند حضور خود در منطقه و عملیات نظامی که انجام میدهند و نیز تشدید تدابیر امنیتی کشورشان را توجیه کنند.

همچنین، با این ادعاها که از سوی دولت افغانستان بی اساس خوانده شده، میخواهند به کشورهای رقیب به فهمانند که از بازی های در جریان در منطقه آگاه هستند.»

گزارش ها نشان میدهد که امارت اسلامی افغانستان در سال های اخیر، با رویکردی ثابت و در اظهارات متعدد، همواره بر «سرکوب کامل» و «عدم موجودیت» گروه داعش در خاک این کشور تأکید کرده است.

این در حالی است که برخی گزارش های سازمان ملل و نهادهای غربی حاکی از حضور پنهان و بازسازی تدریجی شبکه های داعش در ولایات شرقی و شمالی افغانستان است که از سوی کابل به شدت رد میشود.

میان موضع فدراسیون روسیه و امارت اسلامی افغانستان درباره وضعیت داعش، تناقض آشکار وجود دارد.

مسکو بر اساس ارزیابی های اطلاعاتی خود، داعش را تهدیدی فعال میداند، در حالی که کابل بر پیروزی قطعی و حذف کامل این گروه اصرار میورزد.

کارشناسان سیاسی، ادعای روسیه را بیشتر ناشی از نگرانی های امنیتی-راهبردی این کشور و نیز اهداف دیپلماتیک برای توجیه حضور خود در منطقه ارزیابی میکنند.

حتی با فرض پذیرش ادعای امارت اسلامی مبنی بر «نبود حضور فیزیکی»، وجود سلول های خفته یا احتمال نفوذ مجدد این گروه، امنیت منطقه ای را با مخاطره مواجه میسازد؛ خطری که به گفته تحلیلگران، نیازمند شفافیت اطلاعاتی و همکاری دوجانبه میان کابل و مسکو است، نه صرفاً نفی و تکذیب یکطرفه.

پایان