اظهارات ترامپ درباره دریافت عوارض از کشورهای عربی
ستاره لنگری- دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، اخیراً اظهاراتی درباره دریافت هزینه ۲۰ درصدی از کشورهای عربی در قبال تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز مطرح کرده که بعداً از آن عقب نشینی نمود. این موضوع با واکنش های متفاوتی از سوی مقامات ایرانی و کارشناسان سیاسی مواجه شده و ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و امنیتی را دربرمی گیرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، با لحنی کنایه آمیز اعلام کرد که کشتی های عبوری از تنگه هرمز باید عوارض پرداخت کنند، اما نه ۲۰ درصد و ایران برخوردی منصفانه خواهد داشت.
این اظهارات نشان دهنده رویکرد تهاجمی ایران در قبال هرگونه طرح های خارجی برای اعمال حاکمیت بر این آبراه راهبردی است.
ولی فروزان، کارشناس امور سیاسی و روابط بینالملل، معتقد است که ترامپ ابتدا از دریافت هزینه سخن گفت، اما سپس اعلام کرد که کشورهای خلیج فارس پیشنهاد سرمایه گذاری در آمریکا را مطرح کرده اند.
وی به پیشینه تاریخی این مسئله از دهه ۱۹۷۰ اشاره کرد که درآمدهای نفتی کشورهای خلیج در بازارهای مالی جهانی و خرید دارایی های دالری آمریکا نقش داشته است.
کارشناسان بر این باورند که اعتماد برخی کشورهای منطقه به سیاست های آمریکا در سال های اخیر کاهش یافته است.
تجربه های نظامی آمریکا در ویتنام، عراق، افغانستان و سوریه نشان داده که قدرت نظامی به تنهایی نمی تواند بحران های سیاسی و امنیتی را حل کند.
به باور کارشناسان حوزه سیاست آمریکا، ایالات متحده نه تنها نمی تواند امنیت تنگه هرمز را برای کشتیرانی کشورهای خلیج تضمین کند، بلکه قادر به حفاظت از کشتی های خود نیز نیست.
ایالات متحده با بدهی عمومی بسیار بالا مواجه است و بخش قابل توجهی از سرمایه های خارجی آن از سوی کشورهای نفت خیز تأمین شده است.
این واقعیت، زمینه ساز طرح مباحثی درباره دریافت هزینه یا جذب سرمایه گذاری های خارجی شده است.
جبار اکبری، کارشناس امور سیاسی، اظهارات ترامپ را غیرمنصفانه و بی اساس دانسته و معتقد است کشورهای خلیج خود متضرر شده اند و آمریکا به دلیل حملات ایران به پایگاه های نظامی در این کشورها، باید جبران خسارت کند.
اکبری هشدار داد که چنین اظهاراتی می تواند پیامدهای اقتصادی و سیاسی ناگواری به دنبال داشته باشد و حتی کشورهای عربی را به هم دستی با ایران در برابر آمریکا سوق دهد، به ویژه اینکه آمریکا در حملات اخیر به پایگاه های منطقهای نظاره گر بوده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تنش های سیاسی میان ایران و آمریکا افزایش یافته و دو کشور شاهد حملات و اقدامات متقابل بوده اند، موضوعی که نگرانی ها درباره افزایش تنش ها و پیامدهای احتمالی برای امنیت منطقه را بیشتر کرده است.
اظهارات اخیر ترامپ نشان دهنده رویکردی ساده انگارانه به مسائل پیچیده بینالمللی است که مورد نقد کارشناسان قرار گرفته است.
عقب نشینی وی از این موضع گیری، بیانگر عدم آگاهی از پیامدهای گسترده جهانی چنین سخنانی است.
در شرایط فعلی که تنش ها در منطقه افزایش یافته، هرگونه اظهارنظر نسنجیده می تواند به بی ثباتی بیشتر و کاهش اعتماد کشورهای منطقه به سیاست های آمریکا منجر شود.
رویکرد کارشناسی و دیپلماتیک، مبتنی بر شناخت عمیق از واقعیت های منطقهای و بینالمللی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای مدیریت بحران های کنونی است.
پایان
