بررسی اقتصادی و فنی تبدیل موتر های تیلی به سیستم گازسوز در کابل
النازکریمی- در سال های اخیر، استفاده از سیستم گاز مایع (CNG یا LPG) در موترهای به دلیل افزایش چشمگیر قیمت سوخت های فسیلی، میان رانندگان کابل رواج یافته است. بر اساس نرخ نامه اعلام شده از سوی کمیسیون جلوگیری از احتکار و کنترل قیمت مواد اولیه (مصوب شاروالی کابل به تاریخ ۱۴۰۵/۴/۱۱)، قیمت هر لیتر پترول ۹۲، ۷۳ افغانی، هر لیتر دیزل ۶۸ افغانی و هر کیلوگرم گاز مایع ۵۶ افغانی تعیین شده است. این اختلاف قیمت، انگیزه اصلی رانندگان برای تغییر سیستم سوخت موترها از تیل به گاز محسوب میشود.
عبدالرحمن راننده، تأکید دارد که مصرف گاز به مراتب کمتر از تیل است و با توجه به قیمت بالای تیل، استفاده از گاز از نظر اقتصادی به صرفه تر است.
هرچند وی به معایب احتمالی مانند خرابی زودهنگام ماشین و خطرات ایمنی (آتش سوزی و انفجار) در صورت غیراستاندارد بودن سیستم اذعان دارد.
محمد داود، شهروند دارای موترگازی: معتقد است مراجعه به مراکز معتبر و نصب استاندارد سیستم گاز، نقش کلیدی در کاهش خطرات ایمنی دارد و به شدت از نصب غیراصولی هشدار می دهد.
میرویس، راننده تاکسی شهری: با اشاره به کرایه های پایین تاکسی و مسیرهای درون شهری، تصریح می کند که استفاده از تیل برای او هیچ درآمدی باقی نمی گذارد و گازسوزی تنها راه تداوم فعالیت شغلی اش است.
عرفان، انجنیر موتر، نسبت به تبدیل غیراصولی موترها هشدار داده و نکات زیر را گوشزد می کند:
· طراحی اولیه ماشین موتر بر اساس نوع سوخت (تیل) انجام شده است.
تبدیل غیراستاندارد به گاز، در درازمدت موجب فرسایش قطعات حیاتی نظیر وال ها (سوپاپ ها)، انجکتورها و سایر بخش های داخلی ماشین شده و هزینه های تعمیرات سنگین را به همراه خواهد داشت.
· ماشین ابتدا باید با تیل روشن شود تا دمای آب به حدود ۸۰ تا ۸۲ درجه سانتی گراد برسد و سپس سیستم به گاز تغییر یابد.
· پیش از خاموشی، سیستم باید مجدداً به تیل برگردانده شود تا از گرفتگی انجکتورها جلوگیری شود.
· سیستم گاز حداقل ماه یک بار نیاز به بررسی، سرویس و پاک کاری دارد.
· بسیاری از رانندگان تانکی تیل را کاملاً خالی می گذارند که این کار اشتباه است و وجود مقداری تیل در تانکی ضروری می باشد.
· وزن بالون (تانکی) گاز، فشار اضافی بر سیستم تعلیق (ساسپنشن) موتر وارد می کند که نیازمند بازرسی منظم این بخش است.
اگرچه استفاده از گاز به دلیل صرفه جویی در هزینه های سوخت، گزینهای جذاب برای رانندگان محسوب میشود، این مزیت اقتصادی تنها در صورت رعایت کامل اصول فنی و استاندارد قابل تحقق است.
نصب غیراصولی، عدم سرویس های دورهای و بی توجهی به روش صحیح رانندگی با موتر گازی، نه تنها صرفه جویی را از بین می برد، بلکه هزینه های گزاف تعمیرات ماشین و ریسک های جبران ناپذیر ایمنی (مانند آتش سوزی و انفجار) را به دنبال خواهد داشت.
بنابراین، آگاهی بخشی به رانندگان و نظارت بر مراکز نصب سیستم گاز، امری ضروری به نظر می رسد.
پایان
