پیامدهای اقتصادی تفاهم نامه ایران و آمریکا؛ کاهش قیمت نفت و فرصت های تازه برای افغانستان
النازکریمی- ایران و آمریکا از دستیابی به تفاهم نامه اولیه خبر داده اند که به باور آگاهان اقتصادی، می تواند با بازگشایی تنگه هرمز، قیمت نفت را کاهش داده و فرصت های تازهای برای تجارت و سرمایه گذاری در منطقه، از جمله افغانستان، ایجاد کند.
براساس اطلاعات منتشرشده، این تفاهم نامه به صورت الکترونیکی تأیید شده و قرار است در روزهای آینده به طور رسمی امضا شود.
هرچند این سند هنوز توافق نهایی محسوب نمی شود، اما بسیاری از آگاهان اقتصادی آن را گامی مهم برای کاهش تنش ها و آغاز مرحله جدیدی از گفتوگوها میان دو کشور می دانند.
قیس محمدی، آگاه اقتصادی، در گفت وگو با روزنامه «ویژه روز» اظهار داشت: «یکی از مهم ترین پیامدهای این تفاهم نامه، بازگشایی تنگه هرمز است که می تواند انتقال نفت به بازارهای جهانی را افزایش دهد.»
وی افزود که با افزایش صادرات نفت، قیمت نفت، هزینه ترانسپورت، ترانزیت و حتی بلیط های هوایی ممکن است کاهش یابد.
همچنین ایران خواهد توانست نفت بیشتری به کشورهای مختلف از جمله چین، افغانستان و پاکستان صادر کند.
به باور محمدی، افزایش درآمدهای نفتی می تواند به بهبود وضعیت ارزی ایران، ثبات پول ملی، کاهش فشار بر بازار ارز و کاهش تدریجی قیمت کالاها کمک کند.
وی تأکید کرد که در صورت ادامه این روند، نه تنها ایران بلکه کشورهای منطقه نیز از رونق تجارت و ثبات اقتصادی بهره مند خواهند شد.
حنیف دودیال، آگاه اقتصادی، در این زمینه گفت: «با اعلام تفاهم میان ایران و آمریکا و احتمال بازگشایی تنگه هرمز، نشانه های مثبت اقتصادی ظاهر شده است که می تواند منجر به کاهش قیمت ها و تشویق سرمایه گذاری ها شود.
هرچند در ۲۴ ساعت گذشته تأثیرات مثبتی در بازار ارز و برخی شاخص های اقتصادی دیده شده، اما وضعیت هنوز شکننده است و برای اطمینان کامل، نیاز به اجرای عملی توافق و برقراری ثبات پایدار امنیتی در منطقه وجود دارد.
بهبود وضعیت اقتصادی ایران می تواند بر افغانستان نیز اثر بگذارد.»
ایرج فقیری، آگاه اقتصادی، اظهار داشت: «توافق میان ایران و آمریکا در صورت دستیابی و اجرای موفق آن می تواند تأثیرات گسترده ای بر تجارت منطقهای و همکاری های اقتصادی در خاورمیانه و آسیای مرکزی داشته باشد.
کاهش یا لغو تحریم های اقتصادی علیه ایران، فعال شدن مسیرهای تجاری منطقه، ایجاد فرصت های بیشتر در زمینه صادرات و واردات و افزایش ثبات اقتصادی در منطقه از تأثیرات اقتصادی آن می باشد.»
وی افزود: «کاهش محدودیت های بانکی و مالی در ایران می تواند روند مبادلات تجاری میان تاجران افغان و ایرانی را آسان تر سازد.
از سوی دیگر، بهبود شرایط اقتصادی ایران میتواند فرصت های بیشتری برای سرمایه گذاری مشترک در بخش های ترانزیت، انرژی، معادن و تجارت در افغانستان فراهم کند.
شرکت های ایرانی ممکن است تمایل بیشتری برای سرمایه گذاری در پروژه های اقتصادی افغانستان پیدا کنند که این امر به ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی کمک خواهد کرد.»
فقیری گفت که ثبات بیشتر در منطقه و کاهش تنش های سیاسی می تواند زمینه را برای اجرای پروژه های بزرگ منطقهای در حوزه انرژی، حمل ونقل و تجارت فراهم سازد؛ پروژه هایی که افغانستان میتواند از طریق آنها به یک چهارراه مهم اقتصادی میان آسیای مرکزی، جنوبی و خاورمیانه تبدیل شود.
آگاهان اقتصادی معتقدند که در صورت عملی شدن این توافق، افغانستان از فرصت های زیر بهره مند خواهد شد:
· دسترسی به بازارهای جهانی از طریق ایران و به ویژه بندر چابهار
· افزایش تجارت با ایران و سایر کشورهای منطقه
· فعال شدن مسیرهای ترانزیتی و کاهش هزینه های حمل ونقل
· جذب سرمایه گذاری شرکت های ایرانی در بخش های مختلف
· کاهش هزینه های انرژی و سوخت
با این حال، میزان بهره برداری از این فرصت ها به ثبات سیاسی، توسعه زیرساخت ها و توانایی کشورها در استفاده درست از شرایط جدید بستگی خواهد داشت.
آگاهان اقتصادی معتقدند توافق احتمالی میان ایران و آمریکا می تواند نقطه مهمی در کاهش تنش های منطقهای و بهبود فضای اقتصادی باشد.
این روند در صورت عملی شدن می تواند به افزایش تجارت، فعال شدن مسیرهای ترانزیتی، جذب سرمایه گذاری و کاهش هزینه های انرژی و حمل ونقل در منطقه کمک کند و برای افغانستان فرصت های تازهای در بخش تجارت و ترانزیت ایجاد نماید.
پایان
