پایان آتش بس ایران و آمریکا؛ تشدید تنش ها و حملات متقابل
شازیه کلانترزاده- همزمان با پایان آتش بس میان ایران و ایالات متحده، تنش های نظامی به شکل چشمگیری افزایش یافته و دو طرف حملات گستردهای علیه یکدیگر انجام داده اند. این تحولات در حالی رخ می دهد که توافق نامه موقت ۱۴ مادهای که با میانجی گری پاکستان امضا شده بود، عملاً از اعتبار ساقط شده است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در حاشیه نشست ناتو در آنکارا، با صراحت اعلام کرد که آتش بس با ایران به پایان رسیده است.
او گفت: «برخورد با آنها فقط اتلاف وقت است» و تأکید کرد که آمریکا حملات سنگینی را علیه ایران انجام خواهد داد.
در واکنش به این اظهارات، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، ضمن رد لحن ترامپ، تأکید کرد که ایران پاسخ بی ادبی را با بی ادبی نمی دهد، بلکه با «عمل، بی هراسی و شجاعت» پاسخ خواهد داد.
وی همچنین هشدار داد که تا زمانی که تهدیدها ادامه یابد، مذاکرات درباره توافق نهایی آغاز نخواهد شد.
محمدباقر قالیباف، رئیس هیأت مذاکره کننده ایران، نیز حملات آمریکا را «نقض آشکار» تفاهم نامه دانست و تصریح کرد: «دوران قلدری و باج خواهی به پایان رسیده است».
در تازه ترین اقدام نظامی، قوماندانی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) از حمله به بیش از ۸۰ هدف در ایران از جمله سیستم های دفاع هوایی، سایت های راداری و بیش از ۶۰ قایق نظامی سپاه پاسداران خبر داد.
به گزارش رسانه های ایران، تأسیساتی در بندرعباس، چابهار و بوشهر مورد اصابت قرار گرفته و یک عضو سپاه پاسداران نیز کشته شده است.
در پاسخ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ۸۵ تأسیسات نظامی آمریکا را در بحرین (مقر ناوگان پنجم) و کویت هدف قرار داده است.
همچنین سپاه هشدار داد که در عملیات بعدی، دارایی های آمریکا در امارات، قطر و دیگر کشورهای منطقه هدف قرار خواهند گرفت.
داکتر محمد زلمی افغانیار پوپل، آگاه سیاسی، در گفتوگو با ویژه روز گفت: «برای تمام تقابل ها از راه گفتوگو راه حل پیدا میشود. متأسفانه حملات اخیر برخلاف توافقات صورت گرفته است. امید است کشورهای منطقهای و فرامنطقهای برای پایان دادن به این بحران مداخله کنند، چرا که این تنشها و مسدود بودن تنگه هرمز تأثیر مستقیمی بر اقتصاد جهان، بهویژه در بخش مواد سوختی، دارد.»
یاسین حبیب، آگاه سیاسی دیگر، نیز اظهار داشت: «پس از پایان آتش بس، آمریکا در هراس از حملات قوی و گسترده ایران به سر می برد.
مقاومت ایران در جنگ های دو ماهه و دوازده روزه و حضور گسترده مردم در مراسم، تشویش هایی را برای ترامپ ایجاد کرده است.»
وی همچنین افزود که کشورهای میانجی بیشتر تلاش داشتند مذاکرات را به نفع آمریکا پیش ببرند، اما «شعور و درایت هیأت ایرانی» مانع از این امر شد.
گفتنی است که آخرین توافق میان دو کشور، یک تفاهم نامه موقت ۱۴ مادهای بود که با میانجی گری پاکستان در تاریخ ۱۸ جون امضا شد.
این سند شامل مواردی چون توقف فوری جنگ، لغو محاصره دریایی و ایجاد فرصت ۶۰ روزه برای مذاکرات بود.
با این حال، حملات اخیر به کشتیها در تنگه هرمز و پاسخ های متقابل، عملاً این آتش بس را از بین برده است.
پاکستان به عنوان میانجی اصلی، از دو طرف خواسته است که خویشتنداری کرده و به تعهدات خود پایبند باشند.
همچنین چین نیز بر ضرورت حل اختلافات از طریق گفتوگو تأکید کرده و نسبت به تشدید تنشها هشدار داده است.
با اعلام پایان آتش بس توسط ترامپ، قیمت نفت خام برنت بیش از ۸ درصد افزایش یافت و به بالای ۷۸ دلار در هر بشکه رسید.
این تنش ها همچنین نگرانی هایی را درباره تردد در تنگه هرمز، که ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از آن عبور میکند، افزایش داده است.
پایان
