نقش روابط تجاری افغانستان و ایران در رشد اقتصادی دو کشور
صبیحه عظیمی- اظهارات اخیر علیرضا بیکدلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، مبنی بر تمایل تهران برای توسعه و تقویت روابط تجارتی و اقتصادی با کابل، بار دیگر موضوع گسترش همکاری های اقتصادی میان دو کشور را در کانون توجه قرار داده است. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که با توجه به پیوندهای تاریخی، نزدیکی جغرافیایی و ظرفیت های اقتصادی موجود، توسعه این روابط می تواند فرصت های تازهای را برای رشد تجارت، سرمایه گذاری و اشتغال در هر دو کشور فراهم کند.
رحیم الله مرجان، کارشناس اقتصادی، در این باره گفت: «توسعه روابط تجاری میان افغانستان و ایران می تواند بخشی از مشکلات اشتغال را کاهش دهد و زمینه کار را برای شماری از جوانان افغان فراهم سازد.
همچنین افغانستان با برخورداری از منابع طبیعی و مواد خام، ظرفیت مناسبی برای افزایش صادرات به ایران دارد که این امر به رشد اقتصاد کشور کمک می کند.»
وی افزود: «البته برای تحقق این ظرفیت ها، مشکلات ترانزیتی و روندهای گمرکی باید برطرف شود تا تاجران بتوانند با سهولت بیشتری فعالیت کنند.»
امیدالله قاسم زاده، دیگر کارشناس اقتصادی، معتقد است: «ایران یکی از مهم ترین مسیرهای ترانزیتی افغانستان به شمار می رود و گسترش روابط تجاری میان دو کشور می تواند دسترسی کالاهای افغانستان را به بازارهای منطقهای و جهانی تسهیل کند.
در کنار آن، رفع مشکلات بانکی، انتقال پول و خدمات مالی، از نیازهای اساسی برای افزایش حجم مبادلات تجاری است.»
بانو آصفه ستانکزی امین، کارشناس ارشد اقتصاد و کارمند اتاق تجارت و صنایع، گفت: «اراده دو کشور برای توسعه همکاری های اقتصادی، فرصت ارزشمندی را برای افزایش صادرات و واردات، ایجاد بازارهای پایدار و گسترش ترانزیت فراهم کرده است.»
وی افزود: «همکاری در بخش های انرژی، صنایع کوچک، خدمات مهندسی و استفاده از ظرفیت بندر چابهار نیز می تواند نقش مهمی در توسعه تجارت و اتصال افغانستان به بازارهای منطقه و جهان ایفا کند.»
تاج محمد تلاش، دیگر کارشناس اقتصادی، با اشاره به ظرفیت های اقتصادی ایران گفت: «ایران با برخورداری از توانمندی های صنعتی و تجربه در بخش تولید، می تواند شریک اقتصادی مهمی برای افغانستان باشد و گسترش همکاری های تجاری به سود هر دو کشور خواهد بود.»
علیرضا بیکدلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، سفر سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران، و هیأت اقتصادی همراه وی به افغانستان را موفق ارزیابی کرده و گفت: «این سفر به تقویت روابط اقتصادی دو کشور کمک میکند.
بخش خصوصی افغانستان و ایران نقش مهمی در تحکیم همکاری های اقتصادی دارد و دیدارهای اخیر فعالان اقتصادی در کابل و هرات، اعتماد و اراده مشترک برای گسترش همکاری ها را افزایش خواهد داد.»
وی تأکید کرد: «دولت های دو کشور نیز مصمم هستند با تسهیل روابط تجاری و اقتصادی، مناسبات همسایگی را بیش از پیش تقویت کنند.»
بر اساس نظرات کارشناسان، زمینه های اصلی همکاری اقتصادی میان دو کشور عبارت است از:
۱. افزایش صادرات افغانستان: بهره گیری از منابع طبیعی و مواد خام برای صادرات به ایران
۲. ترانزیت و دسترسی به بازارها: استفاده از مسیرهای ترانزیتی ایران برای دسترسی به بازارهای منطقهای و جهانی
۳. همکاری در بخش انرژی: توسعه همکاری ها در حوزه انرژی
۴. صنایع کوچک و خدمات مهندسی: بهره گیری از تجربه صنعتی ایران
۵. استفاده از ظرفیت بندر چابهار: اتصال افغانستان به بازارهای جهانی از طریق این بندر استراتژیک
۶. ایجاد بازارهای پایدار: توسعه مبادلات تجاری پایدار میان دو کشور
کارشناسان به موانع زیر برای توسعه روابط تجاری اشاره کردند:
· مشکلات ترانزیتی و روندهای گمرکی
· مسائل بانکی و انتقال پول
· محدودیت های خدمات مالی
· نیاز به تسهیل بیشتر روابط تجاری
در مجموع، کارشناسان تأکید می کنند که توسعه روابط اقتصادی میان افغانستان و ایران، در کنار رفع موانع گمرکی، ترانزیتی و بانکی، می تواند به افزایش تجارت، رشد سرمایه گذاری، ایجاد فرصت های شغلی و تقویت اقتصاد هر دو کشور منجر شود.
اراده سیاسی موجود در دو کشور و علاقه بخش خصوصی برای گسترش همکاری ها، چشم انداز مثبتی را برای آینده روابط اقتصادی افغانستان و ایران ترسیم می کند.
پایان
