روابط افغانستان و ازبکستان؛ همکاری های فراتر از مرزها
النازکریمی- روابط افغانستان و ازبکستان در سال های اخیر فراتر از موقعیت جغرافیایی و همسایگی بوده و شاهد گسترش همکاری ها در بخش های مختلف، به ویژه همکاری های اقتصادی و منطقهای بوده است.
مقام های افغانستان و ازبکستان در نشست های مختلف بر افزایش همکاری های اقتصادی، توسعه تجارت و ایجاد فرصت های سرمایه گذاری تأکید کرده اند.
یکی از محورهای اصلی این همکاریها، استفاده از موقعیت افغانستان به عنوان مسیر اتصال آسیای مرکزی به آسیای جنوبی است.
یکی از اهداف مهم ازبکستان در توسعه روابط با افغانستان، استفاده از موقعیت جغرافیایی این کشور برای اتصال آسیای مرکزی با بازارهای جنوب آسیا است.
از جمله همکاری های مهم میان افغانستان و ازبکستان، راه ترانزیتی و پروژه راه آهن ترانس افغان است که یکی از طرح های مهم در این زمینه به شمار می رود و هدف آن ایجاد ارتباط ریلی میان ازبکستان، افغانستان و پاکستان است.
عملی شدن این پروژه می تواند افغانستان را به یک مسیر مهم انتقال کالا در منطقه تبدیل کرده و درآمدهای ترانزیتی ایجاد کند.
روابط اقتصادی افغانستان و ازبکستان تنها به تجارت کالا محدود نیست، بلکه همکاری در بخش صنعت نیز در حال گسترش است.
در ۲۱ می ۲۰۲۶، نشست دوجانبه میان مقام های دو کشور در بخش صنایع سبک برگزار شد.
این نشست با حضور نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان، و ناظم جان خالمرادوف، رئیس آژانس توسعه صنایع سبک ازبکستان، برگزار گردید.
در این نشست، دو طرف درباره توسعه صنعت پنبه، تولید نخ، انتقال کارخانه های پروسس پنبه، چرم و کشمیره و جذب سرمایه گذاری مشترک گفتوگو کردند.
همچنین انتقال ۲۰ کارخانه از ازبکستان به افغانستان و برگزاری نمایشگاه تخصصی صنایع سبک در ترمذ از موضوعات مهم این نشست بود.
این همکاری ها با هدف تقویت تولید داخلی، ایجاد فرصت های کاری و توسعه روابط اقتصادی میان دو کشور انجام میشود.
یکی از مهم ترین بخش های روابط افغانستان و ازبکستان، گسترش تجارت میان دو کشور است.
در سال های اخیر، دو طرف تلاش کرده اند با ایجاد سهولت های تجاری، افزایش رفت وآمد هیئت های اقتصادی و حمایت از بخش خصوصی، زمینه رشد دادوستد میان دو کشور را فراهم کنند.
یکی از مهم ترین رویدادهای اخیر، نشست تجارتی افغان- ازبک بود که با هدف توسعه روابط اقتصادی میان اعضای بخش خصوصی دو کشور برگزار شد.
روز دوشنبه، ۵ اسد سال جاری، در این نشست با حضور نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان، جمشید خواجه یف، معاون صدراعظم ازبکستان، مقام های دولتی و نمایندگان بخش خصوصی، ۲۲ تفاهم نامه تجارتی به ارزش بیش از ۲۰۰ میلیون دالر میان تاجران دو کشور به امضا رسید.
در این نشست، نورالدین عزیزی گفت؛ که روابط اقتصادی میان کابل و تاشکند در مسیر توسعه قرار دارد و هدف دو کشور افزایش حجم تجارت به ۵ میلیارد دالر است.
او همچنان بر ظرفیت های سرمایه گذاری در افغانستان تأکید کرده و از سرمایه گذاران افغان و ازبیک خواست در پروژه های اقتصادی سهم بگیرند.
همچنین موضوع صادرات محصولات افغانستان به ازبکستان مطرح شد.
به گفته مقام های افغانستان، حدود ۱۰ هزار تن پنبه افغانستان به گونه آزمایشی به ازبکستان صادر شده و زمینه خریداری مقدار بیشتر این محصول نیز فراهم شده است.
از سوی دیگر، جمشید خواجه یف، معاون صدراعظم ازبکستان، افغانستان را دارای ظرفیت های گسترده اقتصادی خوانده و بر ایجاد سهولت های تجاری، توسعه مسیرهای جدید، تسریع انتقال کالاها و ایجاد مراکز لوژستیکی تأکید کرده است.
ایرج فقیری، آگاه اقتصادی، در این باره می گوید: «گسترش روابط اقتصادی افغانستان و ازبکستان می تواند از بخش های مختلف به اقتصاد افغانستان کمک کند.
افزایش تجارت میان دو کشور سبب توسعه صادرات، ورود ارز، افزایش فعالیت شرکت های خصوصی و رشد اقتصادی خواهد شد.»
او می افزاید که ازبکستان می تواند به عنوان یک مسیر مهم ترانزیتی برای افغانستان به سوی آسیای مرکزی و بازارهای منطقه عمل کند و این موضوع وابستگی افغانستان به مسیرهای محدود تجاری را کاهش می دهد.
این آگاه اقتصادی تأکید می کند که واردات برق، ماشین آلات، مواد صنعتی و تجهیزات از ازبکستان می تواند بخش های تولیدی و ساختمانی افغانستان را تقویت کند.
در مقابل، افغانستان نیز ظرفیت صادرات پنبه، میوه های تازه و خشک، محصولات زراعتی و صنایع دستی را به بازارهای ازبکستان دارد.
وی با اشاره به فرصت های موجود میگوید که توسعه صادرات، سرمایه گذاری مشترک در بخش های زراعت، صنایع غذایی، نساجی، معادن، انرژی و لوژستیک از مهم ترین زمینه های همکاری میان دو کشور است.
وی آینده روابط اقتصادی افغانستان و ازبکستان را مثبت ارزیابی کرده و میگوید که نزدیکی جغرافیایی، نیازهای مشترک اقتصادی و افزایش رفت وآمد هیئت های تجاری، زمینه همکاری های درازمدت را فراهم کرده است.
برای موفقیت این روابط، باید چالش هایی مانند انتقال پول، امور گمرکی، کاهش تعرفه ها، امنیت سرمایه گذاری و اجرای عملی تفاهم نامه ها حل شود.
امیدالله قاسم زی، آگاه اقتصادی دیگر، میگوید: «سیاست اقتصادی محور افغانستان و تلاش برای گسترش روابط با کشورهای منطقه، به ویژه ازبکستان، باعث افزایش تعاملات تجاری میان دو کشور شده است.»
او می افزاید که این همکاری ها تنها به واردات کالا محدود نمانده، بلکه زمینه صادرات محصولات افغانستان به ازبکستان و از طریق این کشور به بازارهای آسیای میانه را نیز فراهم کرده است.
افزایش همکاری های تجاری میان افغانستان و ازبکستان باعث ایجاد رقابت میان کشورهای منطقه برای توسعه روابط اقتصادی با افغانستان شده است.
ادامه این همکاری ها می تواند زمینه جذب سرمایه گذاری خارجی، انتقال تجربه، ایجاد فرصت های شغلی و کاهش وابستگی افغانستان به واردات را فراهم کند.
او همچنین میگوید که گسترش روابط اقتصادی با ازبکستان می تواند نقش مهمی در توسعه تجارت افغانستان و تقویت جایگاه این کشور در مسیرهای ترانزیتی منطقه داشته باشد.
در نتیجه، روابط کابل و تاشکند دیگر تنها به تبادلات تجاری محدود نیست، بلکه به سوی همکاری های گسترده در بخش های صنعت، ترانزیت، انرژی و سرمایه گذاری حرکت میکند؛ مسیری که می تواند نقش افغانستان را در اقتصاد منطقه پررنگ تر سازد.
به باور آگاهان اقتصادی، گسترش روابط افغانستان و ازبکستان می تواند زمینه افزایش صادرات، جذب سرمایه گذاری و رشد فعالیت های اقتصادی افغانستان را فراهم کند، اما برای رسیدن به نتایج واقعی، اجرای عملی توافقها و پروژه های مشترک اهمیت اساسی دارد.
پایان
