حفاظت، توسعه و غنامندی زبانهای ملی و محلی
شازیه کلانترزاده- افغانستان کشوری با اقوام گوناگون است که هر یک با زبان و فرهنگ ویژه خود در ساختار اجتماعی، فرهنگی و سیاسی این سرزمین نقش دارند. زبان های ملی و محلی نه تنها ابزار ارتباطی، بلکه بخش مهمی از هویت و میراث فرهنگی مردم افغانستان محسوب می شوند.
احمد خبیب حسرت، آگاه اجتماعی، در گفت وگو با ویژه روز تأکید کرد: «زبان زمانی زنده می ماند که مردم آن را در خانواده، مکان های آموزشی و برنامه های فرهنگی استفاده کنند.
انتقال زبان به نسل جدید، تولید محتوا به زبان های محلی و احترام به تمامی زبان ها از مهم ترین مسئولیت های اجتماعی در این راستا است.»
محمد نجمان زمانی، آگاه آموزش، گفت: «مکان های آموزشی مانند مکاتب و دانشگاه ها نهادهای اصلی تولید و تثبیت زبانها هستند.
تدریس به زبان مادری، تولید محتوا، نشر کتاب ها، تشویق شاگردان به نوشتن و قصه گویی در مکاتب، و پژوهش و ترجمه منابع علمی در دانشگاه ها، همه در حفظ و پایداری زبان ها نقش حیاتی دارند.»
صدیقالله توحیدی، آگاه رسانهای، افزود: «رسانه ها می توانند در ترویج زبانها و درست صحبت کردن نقش عالی داشته باشند.
تنها وسیلهای که می تواند زبان را غنا ببخشد، تکیه بر منابع تاریخی زبانها است و رسانه ها باید به این اصل مهم توجه کنند.»
محمد اسحاق وکیلی نیز گفت: «غنی سازی و حفظ زبان های رسمی و منطقهای تأثیر مستقیم بر تقویت فرهنگ کشور دارد، زیرا زبان بخش اصلی هویت، تاریخ و ارزشهای اجتماعی هر ملت است.
دولت می تواند با گنجاندن آموزش به زبان مادری در مکاتب، حمایت از رسانه ها و نشرات محلی، و ایجاد برنامه های فرهنگی و پژوهشی برای ثبت و مستندسازی زبانها، در غنی سازی آنها نقش داشته باشد.»
چندی پیش، خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات، به مناسبت روز جهانی زبان مادری اعلام کرد که در افغانستان حدود ۳۰ زبان وجود دارد و این وزارت توانسته است با هماهنگی اداره های مربوطه، حدود ۱۱ هزار کتاب در راستای حفاظت و توسعه این زبان ها چاپ کند.
این گزارش نشان می دهد که اجتماع، آموزش، رسانه ها و دولت هر یک در کنار هم می توانند به حفظ و غنامندی زبان های ملی و محلی افغانستان کمک کنند؛ زبان هایی که ستون های اصلی هویت و فرهنگ این سرزمین به شمار می روند.
پایان
