تأثیر تنش های افغانستان و پاکستان بر وضعیت اقتصادی کشور
شازیه کلانترزاده- در این اواخر، تنش های سیاسی و امنیتی میان افغانستان و پاکستان، فراتر از تأثیرات بر وضعیت سیاسی، پیامدهای قابل توجهی بر روابط اقتصادی و تجاری افغانستان با کشورهای همسایه داشته است. به باور کارشناسان اقتصادی، این چالش برای افغانستان به فرصتی جهت برقراری و گسترش روابط با کشورهای آسیای میانه مبدل شده است.
بسته شدن یا محدود شدن گذرگاه های مرزی، افزایش هزینه های حمل ونقل و تأخیر در انتقال کالاها از پیامدهای منفی این تنش ها به شمار می رود.
با این حال، این وضعیت افغانستان را به سمت گسترش روابط با سایر همسایگان نظیر ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، ایران و چین سوق داده و وابستگی این کشور به یک مسیر خاص را کاهش داده و فرصت های جدیدی فراهم کرده است.
امیدالله قاسم زی، آگاه اقتصادی: «تنش های امنیتی و سیاسی اخیر میان پاکستان و افغانستان در کوتاه مدت تأثیرات نسبتاً منفی داشته، ولی در درازمدت با ایجاد راه های بدیل و هماهنگی با کشورهای آسیای میانه، خوشبختانه خلأ موجود پر شد.
این امر سبب گردید کالای مورد نیاز افغانستان از آسیای میانه وارد شود و از این چالش به عنوان فرصت استفاده اعظمی به عمل آید. بیشترین ضرر را کشور پاکستان متحمل شد.»
ایرج فقیری، آگاه اقتصادی: «در شرایط تنش های منطقهای، دولت باید برنامه های مشخص و مؤثری برای حفظ ثبات اقتصادی و تداوم تجارت خارجی روی دست گیرد.
توسعه و تقویت مسیرهای بدیل ترانزیتی، گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری با کشورهای منطقه، حمایت از صادرات و ایجاد تسهیلات بیشتر برای تاجران افغان از این برنامه ها می تواند باشد.
دولت می تواند با سرمایه گذاری در زیرساخت های حمل ونقل، گمرکات، خطوط ریلی و مراکز لوجستیکی، روند انتقال کالاها را تسهیل کند.
حمایت از تولیدات داخلی و تشویق صنایع و زراعت نیز میتواند وابستگی اقتصاد کشور به واردات را کاهش دهد و مقاومت اقتصادی را افزایش دهد.
علاوه بر این، جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی، تقویت روابط اقتصادی با کشورهای اسلامی و منطقه، و ایجاد فضای مناسب برای فعالیت بخش خصوصی از جمله اقدامات مؤثر دیگر است.»
محمد عیسی مبارز، آگاه اقتصادی: «هر دو کشور باید نکاتی را مد نظر قرار دهند و سیاست را در اقتصاد دخیل نسازند.
همانگونه که افغانستان در تلاش برقراری روابط است، کشورهای همسایه نیز باید بدانند که در صورت عدم تعامل با افغانستان، توسعه نمی یابند و نمی توانند مشکلات اقتصادی خود را حل کنند.»
به باور کارشناسان حوزه اقتصاد، تنوع بخشی به شرکای تجاری، توسعه مسیرهای ترانزیتی جایگزین، حمایت از تولیدات داخلی و تقویت همکاری های منطقهای از مهم ترین برنامه هایی است که می تواند اقتصاد افغانستان را در برابر چالش های ناشی از تنش های سیاسی مقاوم تر سازد.
پایان
