افزایش قیمت نفت و گاز در کشور؛ علل و پیامدها
ستاره لنگری- در ماه های اخیر، تحولات منطقهای و بینالمللی تأثیر مستقیمی بر نوسانات قیمت نفت و گاز داشته است. افغانستان که بخش عمدهای از فرآورده های نفتی مورد نیاز خود را از کشورهای ایران و روسیه تأمین می کند، از این تغییرات بی نصیب نمانده و بازار داخلی شاهد افزایش محسوس قیمت ها بوده است.
صمیم، یکی از رانندگان تاکسی، در گفتوگو با روزنامه «ویژه روز» از وضعیت معیشتی خود گفت: «قیمت تیل و گاز به شدت افزایش یافته است.
به دلیل گرانی سوخت، موتر خود را به گازسوز تبدیل کردم، اما اکنون قیمت گاز به کیلویی ۶۰ افغانی رسیده است.
برای یک راننده تاکسی در شهر، پس از پرداخت هزینه سوخت، چیزی برای درآمد باقی نمی ماند.
این وضعیت همه رانندگان را نگران کرده و بسیاری از آنان به دلیل بالا بودن هزینه ها، موترهای خود را از کار انداخته اند.»
کامبیز صدری، معاون سرمایه گذاری اتاق های تجارت و سرمایه گذاری ولایت بلخ و رئیس فابریکه تصفیه نفت و گاز «پترویتا»، در مصاحبه با ویژه روز اظهار داشت: «دلایل اصلی افزایش قیمت گاز و نفت در بنادر حیرتان، آقینه، اسلام قلعه و تورغندی شامل جنگ روسیه و اوکراین، رفع تحریم های نفتی ایران، آغاز پروژه های عمرانی کلان مانند سرک سازی و نیز فعالیت های معدنی در کشور است که تقاضا برای فرآورده های نفتی را افزایش داده است.»
وی افزود: «شرکت های تحت مدیریت من، شامل کامبیر پترولیوم و حیدر مؤثر پترولیوم، در کنار کارخانه نفت، فعالانه در بخش واردات و تصفیه فعالیت دارند.
نفت خام را از معادن قشقری، زمردسای و انگوت از طریق وزارت معادن و پترولیم خریداری کرده و پس از تصفیه، به بازار عرضه می کنیم.»
صدری همچنین تأکید کرد: «علت دیگر افزایش نرخ ها، کمبود کالا در بازارهای خارجی و تعطیلی یا کاهش فعالیت کارخانه های دیزل و پترول در روسیه و بلاروس است.
به گونهای که اخیراً روسیه که خود صادرکننده نفت بود، نفت مورد نیاز خود را از ترکمنستان تأمین کرد؛ به طور مثال، ما حدود ۳۰۰۰ تن پترول ۹۳ را از ترکمنستان خریداری و به روسیه صادر کردیم.»
جان آقا نوید، آگاه امور اقتصادی، در مصاحبه با ویژه روز گفت: «افزایش قیمت فرآورده های نفتی در بازارهای افغانستان ناشی از کاهش واردات و تنش های نظامی و سیاسی در کشورهای تولیدکننده نفت، به ویژه در منطقه خلیج فارس و روسیه است.
هر بازاری که با افزایش تقاضا و کاهش عرضه مواجه شود، قیمت ها صعودی می شود.
دولت می تواند با ایجاد تسهیلات تعرفهای و سرعت بخشیدن به روند واردات، زمینه را برای افزایش عرضه و تعدیل قیمت ها فراهم کند.»
نعمت الله بارکزی، سخنگوی شاروالی کابل، در گفتوگو با ویژه روز خاطرنشان کرد: «همان گونه که شهروندان مطلع هستند، شاروالی کابل از بیش از چهار سال و نیم پیش، نرخ نامه مواد اولیه را به صورت منظم توزیع می کند که قیمت نفت و گاز نیز جزئی از آن است.
در روزهای اخیر افزایش قیمت داشته ایم و شاروالی موظف است بر اجرای نرخ های تعیین شده نظارت کند تا از گران فروشی جلوگیری شود.
احتمالاً در روزهای آینده قیمت گاز و تیل کاهش خواهد یافت.
شاروالی تنها صلاحیت نظارت بر نرخ نامه را دارد و به طور جدی بر افزایش یا کاهش قیمت های مندرج در آن نظارت می کند.»
گفتنی است که تحولات سیاسی و اقتصادی در منطقه، از جمله جنگ ایران و آمریکا، تهدید بسته شدن تنگه هرمز و ادامه جنگ روسیه و اوکراین، به طور مستقیم بر قیمت جهانی انرژی تأثیر گذاشته و افغانستان نیز به عنوان واردکننده این فرآورده ها، از این نوسانات بی تأثیر نمانده است.
انتظار می رود با مدیریت واردات و نظارت مؤثر بر بازار، زمینه برای تعدیل قیمت ها و کاهش فشار بر مصرف کنندگان فراهم شود.
پایان
