خواست مردم از دولت برای جمع آوری پول های فرسوده؛ بانک مرکزی: روند جمع آوری و امحا جریان دارد
ستاره لنگری- شماری از شهروندان کشور از وجود پول های فرسوده و کهنه در بازار شکایت داشته و خواهان توجه جدی دولت در این راستا شده اند.
این در حالی است که مسئولان بانک مرکزی افغانستان (د افغانستان بانک) میگویند که در سال گذشته هجری قمری، در بخش بانکی دستاوردهای مهمی داشته اند و میزان سپرده های مردم در بانک ها افزایش یافته است.
به گفته آنان، در سال گذشته ۴.۹ میلیارد افغانی در بازارهای کشور در گردش بوده و بیش از ۲.۵ میلیارد افغانی پول مندرس از بازار جمع آوری و از چرخه اقتصادی خارج شده است.
ساره، یکی از باشندگان شهر کابل، در گفتوگو با ویژهروز گفت: «پول های کهنه و فرسوده به یک مشکل جدی برای شهروندان تبدیل شده است. حکومت باید پول های جدید چاپ نموده و در بازار عرضه کند.»
صمیم، یک تن از رانندگان تاکسی در کابل، نیز گفت: «پول های کهنه مشکل بزرگی برای همه شهروندان ایجاد کرده است.
ما هر روز با مشتریان سر و کار داریم که خودشان پول کهنه و فرسوده می دهند، اما زمانی که ما همان پول را به آنها برمی گردانیم، جنجال کرده و آن را نمی گیرند و می گویند پول نو بدهید.
در حالی که همین پول ها در بازار است و پول نو به اندازه کافی وجود ندارد. دولت باید برای این مشکل یک راه حل اساسی پیدا کند.»
هارون، یکی از صرافان شهر کابل، نیز در گفتوگو با ویژه روز گفت: «در سال های اخیر پول جدید چاپ شده، اما همچنان پول های کهنه در گردش است.
در مورد کهنه شدن و فرسوده شدن پول باید بگویم که مقصر اصلی خود مردم هستند که فرهنگ نگهداری پول را رعایت نمی کنند و ارزشی برای آن قائل نیستند، اما دالر را خیلی با احتیاط نگهداری می کنند. در مورد پول خود که هویت ملی است، بی توجه هستند.»
حسیبالله نوری، سخنگوی د افغانستان بانک، در گفتوگو با ویژه روز گفت: «جمع آوری بانکنوت های مندرس به منظور حفظ کیفیت بانکنوت های در گردش، تسهیل معاملات روزمره و تأمین مصونیت و اعتبار پول ملی انجام میشود و به خودی خود تأثیر منفی بر حجم پول در گردش یا نقدینگی بازار ندارد.
بانک مرکزی هم زمان با جمع آوری بانکنوت های مندرس، در صورت نیاز بانکنوت های جدید را مطابق به نیاز بازار جایگزین می نماید؛ از این رو، این روند موجب کمبود پول در بازار نمی شود، بلکه باعث بهبود کیفیت بانکنوت های در گردش و افزایش اعتماد مردم به پول ملی میگردد.»
وی افزود: «به اندازه کافی بانکنوت جدید چاپ شده است.
چاپ و نشر بانکنوت یک روند معمول در تمام بانک های مرکزی جهان می باشد.
د افغانستان بانک نیز به منظور جایگزینی بانکنوت های مندرس و تأمین نیازهای پولی کشور، مطابق به نیاز و برنامه های تخنیکی خود اقدام به چاپ و نشر بانکنوت جدید می نماید.»
نوری در مورد روند امحای پول های مندرس گفت: «بانکنوت های مندرس پس از جمع آوری، مطابق طرزالعمل های مشخص و تحت نظارت دقیق بانک مرکزی، از چندین مرحله بررسی، شمارش، ثبت و کنترول عبور می نماید.
پس از تکمیل این مراحل، بانکنوت های مندرس در حضور نمایندگان چندین اداره امارتی به صورت رسمی حریق و از چرخه پولی خارج میگردد.
بنابراین، بازگشت دوباره بانکنوت های مندرس به بازار از نظر تخنیکی و اجرایی امکان پذیر نیست.»
وی تأکید کرد: «بانکنوت ها سرمایه ملی و وسیله اصلی انجام معاملات روزمره مردم میباشند.
حفظ و نگهداری درست بانکنوت ها نه تنها باعث افزایش عمر مفید آن ها می گردد، بلکه در کاهش هزینه های چاپ و جایگزینی بانکنوت های مندرس نیز نقش مهم دارد.
از هموطنان عزیز تقاضا می گردد بانکنوتها را پاک و سالم نگهداری نموده، از پاره کردن، نوشتن، شستن، تا زدن های شدید و استفاده نادرست از آن ها خودداری نمایند.
هر شهروند با مراقبت از بانکنوت ها، در حفظ پول ملی و بهبود نظام پولی کشور سهم می گیرد.»
نظر کارشناس اقتصادی: جمع آوری پول های مندرس تأثیر مثبت دارد، به شرط جایگزینی منظم.
ایرج فقیری، آگاه اقتصادی، در گفتوگو با ویژه روز گفت: «جمع آوری پول های مندرس و خارج کردن آنها از چرخه پولی، در صورتی که با جایگزینی منظم اسکناس های سالم همراه باشد، می تواند تأثیر مثبتی بر نظام پولی و فعالیتهای اقتصادی کشور داشته باشد.
هدف اصلی این اقدام، کاهش مشکلات ناشی از استفاده اسکناس های فرسوده، تسهیل معاملات روزمره و حفظ اعتبار پول ملی است.»
وی افزود: «اسکناس های مندرس معمولاً در خریدوفروش، شمارش پول و معاملات بانکی مشکلاتی ایجاد می کنند و گاهی از سوی دکانداران، صرافان یا شهروندان پذیرفته نمیشوند.
جمع آوری این اسکناس ها و توزیع پول های سالم می تواند سرعت و سهولت معاملات نقدی را افزایش داده و اعتماد مردم به پول ملی را تقویت کند.»
فقیری تصریح کرد: «خارج کردن اسکناس های آسیب دیده می تواند هزینه های شمارش، انتقال و نگهداری پول را برای بانکها، صرافیها و تاجران کاهش دهد.
همچنین، استفاده از پولهای سالم در دستگاههای شمارش پول، خودپردازها و مراکز تجارتی آسانتر است و اختلافات میان خریداران و فروشندگان را کاهش میدهد.»
وی هشدار داد: «با این حال، حریق پول های مندرس بهخودی خود سبب رشد اقتصاد یا کاهش تورم نمیشود؛ زیرا این پولها معمولاً پس از جمع آوری از حساب رسمی گردش پول خارج شده اند.
تأثیر اصلی این اقدام به چگونگی مدیریت بانک مرکزی بستگی دارد.
اگر به اندازه پول های جمع آوریشده، اسکناس های جدید و سالم وارد بازار شود، حجم عمومی پول تغییر چشمگیری نمیکند و تنها کیفیت پول در گردش بهتر میشود.»
فقیری در پایان تأکید کرد: «اگر پولهای مندرس جمع آوری شوند و اسکناس سالم کافی به بازار عرضه نشود، ممکن است کمبود پول نقد به وجود آید که می تواند معاملات روزمره، پرداخت معاش ها، فعالیت بازارها و تجارت های کوچک را با مشکل مواجه سازد.
در مقابل، اگر بیش از نیاز بازار پول جدید چاپ و توزیع شود، احتمال افزایش نقدینگی و فشار بر قیمت ها وجود خواهد داشت.
همچنین، روند جمع آوری و نابودی پول باید شفاف، قانونی و تحت نظارت دقیق انجام شود تا از سوءاستفاده، جعل و بی اعتمادی عمومی جلوگیری گردد.»
گفتنی است که بانکنوت ها سرمایه ملی و وسیله اصلی انجام معاملات روزمره مردم می باشند و حفظ و نگهداری صحیح آنها مسئولیت هر فرد جامعه است.
بانک مرکزی بر تمام مراحل جمع آوری، انتقال، نگهداری و امحای بانکنوت های مندرس نظارت کامل دارد و اطمینان میدهد که این بانکنوت ها دوباره وارد معاملات روزمره مردم نمی شوند.
پایان
