تنش های هند و پاکستان و پیامدهای آن برای افغانستان؛ هشدار آگاهان سیاسی
شازیه کلانترزاده- روز یکشنبه، راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، در اظهاراتی تند، پاکستان را به «نهادینه کردن تروریسم به عنوان سیاست دولتی» متهم کرد و با تأکید بر موضع قاطع دهلی نو، اعلام داشت که هرگونه گفتوگوی احتمالی با اسلام آباد، صرفاً معطوف به موضوع «کشمیر اشغالی» خواهد بود.
وی با اشاره به پیشرفت های هند در عرصه های نوآوری و فناوری، پاکستان را به ترویج تروریسم، رادیکالیسم و نفوذ مخرب در منطقه متهم ساخت.
این اتهام زنی در حالی صورت می گیرد که دولت هند سال هاست پاکستان را به حمایت از برخی گروه های مسلح متهم می کند و این دیدگاه را در مجامع بینالمللی نیز مطرح ساخته است.
در مقابل، اسلام آباد همواره این اتهامات را رد کرده و خود را یکی از قربانیان تروریسم معرفی می نماید که هزینه های سنگینی در مبارزه با آن متحمل شده است.
روح الله هوتک، آگاه سیاسی، در گفتوگو با «ویژه روز» اظهار داشت: «این واقعیتی انکارناپذیر است که هند در صادرات سیستم های فناوری پیشگام بوده، درحالی که پاکستان نه تنها در پرورش تروریسم دست داشته، بلکه ترکیبی از راهبردهای منسوخ را دنبال می کند.
برای افغانستان، رقابت میان هند و پاکستان از هر چیز دیگری مخرب تر است و ثبات منطقهای را به تأخیر می اندازد.
راه حل بلندمدت، توسل به دیپلماسی منطقهای با مشارکت کشورهای بزرگی چون چین و روسیه است.»
عزیز معارج، دیگر آگاه سیاسی، نیز با تفسیر مثبت از اظهارات وزیر دفاع هند، آن را نشان دهندهی هم سویی افغانستان و هند در مبارزه با تروریسم پاکستانی دانست و گفت: «این موضع گیری می تواند جهان را به پذیرش واقعیت ها وادار سازد و پاکستان را در ادعاهایش دربارهی تروریسم شرمنده کند.»
برنا صالحی، کارشناس روابط بینالملل، با نگاهی جامع تر، پیامدهای احتمالی این تنش ها را برای افغانستان چنین برشمرد:
۱. افزایش فشارهای امنیتی: تیرگی روابط هند و پاکستان، رقابت آنان را برای افزایش نفوذ در منطقه تشدید می کند که می تواند وضعیت امنیتی افغانستان را به طور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار دهد.
۲. تأثیر منفی بر اقتصاد و تجارت: تشدید تنش، مسیرهای ترانزیتی، تجارت منطقهای و پروژه های اقتصادی مشترک را با اختلال مواجه می سازد و منافع افغانستان را به خطر می اندازد.
۳. کاهش همکاری های منطقهای: اختلاف دو قدرت بزرگ جنوب آسیا، روند همکاری های اقتصادی و امنیتی در سطح منطقه را با کندی مواجه خواهد کرد.
۴. بی ثباتی گسترده تر: در صورت تبدیل تنش ها به درگیری نظامی، ناامنی و بی ثباتی در کل منطقه افزایش می یابد.
آگاهان سیاسی تأکید دارند که از آنجا که این اظهارات بخشی از منازعهی دیرینهی سیاسی و امنیتی میان دو کشور است، باید با احتیاط مورد بررسی قرار گیرد.
چنین موضع گیری هایی، بیش از آنکه به کاهش تنش کمک کند، بازتاب دهندهی رقابت های عمیق دو کشور است.
برای افغانستان، در چنین شرایطی، مهم ترین اولویت ها عبارت اند از:
· حفظ ثبات داخلی،
· گسترش روابط متوازن با همهی همسایگان،
· پرهیز از تأثیرپذیری منفی از رقابت های منطقهای،
· تقویت دیپلماسی فعال و بی طرفانه در قبال مناقشات همسایگان.
افغانستان باید با هوشیاری کامل، از این تنش ها به عنوان اهرمی برای تأمین منافع ملی خود استفاده نکند، بلکه با اتخاذ رویکردی خردمندانه و مسالمت آمیز، زمینهی همکاری های منطقهای را فراهم آورد و از تبدیل شدن به صحنهی رقابت قدرت های همسایه جلوگیری نماید.
پایان
