رقابت قاره ها در مسیر رباتیک؛ آسیا پیشتاز فناوری جهانی
النازکریمی- هزاران سال پیش، انسان ها حتی تصور نمی کردند که روزی بخشی از کارهای دشوار و روزمره آنان توسط ماشین هایی به نام ربات انجام شود. اما امروز جهان شاهد تحولی عظیم در عرصه فناوری است؛ ربات ها به عنوان شگفتانگیزترین دستاوردهای دنیای تکنولوژی، در کارخانه ها برای انجام کارهای دقیق و سخت، در شفاخانه ها برای یاری رساندن به پزشکان، در زراعت برای افزایش بهره وری و در بخش خدمات برای تسهیل امور به کار گرفته می شوند.
با پیشرفت سریع هوش مصنوعی در سال های اخیر، رقابت میان کشورهای جهان برای توسعه فناوری های نوین شدت یافته است.
کشورهای مختلف برای پیشتازی در عرصه فناوری دیجیتال و رباتیک، سرمایه گذاری های هنگفت و گستردهای در بخش تولید ربات انجام داده اند، چراکه بر این باورند که این تکنولوژی در آینده یکی از عوامل کلیدی رشد اقتصادی، صنعتی و علمی خواهد بود.
کارشناسان فناوری معتقدند که در آینده نقش ربات ها در خانه ها، حمل ونقل، بهداشت و بسیاری از فعالیت های روزمره پررنگ تر خواهد شد.
از جمله کشورهای پیشتاز در این عرصه می توان به چین، جاپان، کوریای جنوبی، ایالات متحده آمریکا و آلمان اشاره کرد.
در کنار این قدرت ها، سایر کشورها نیز در حال توسعه صنعت رباتیک هستند.
بر اساس جدیدترین گزارش فدراسیون بینالمللی رباتیک (IFR) که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شده است، در سال ۲۰۲۴ میلادی حدود ۵۴۲ هزار ربات صنعتی جدید در کارخانه های جهان نصب شده است.
این رقم برای چهارمین سال پیاپی از مرز ۵۰۰ هزار دستگاه فراتر رفته و نشان دهندهٔ رشد سریع استفاده از ربات ها در توسعه فناوری جهانی است.
بر اساس گزارش IFR، آسیا همچنان مرکز اصلی توسعه ربات های صنعتی در جهان است.
در سال ۲۰۲۴، ۷۴ درصد از ربات های صنعتی جدید جهان در کشورهای آسیایی تولید شده است، در حالی که سهم اروپا ۱۶ درصد و سهم قاره آمریکا ۹ درصد بوده است.
کشورهای آسیایی به ویژه چین، جاپان و کوریای جنوبی نقش بسزایی در پیشرفت فناوری رباتیک در این قاره دارند.
چین بزرگ ترین بازار ربات های صنعتی در جهان را در اختیار دارد.
بر اساس آمار IFR، این کشور در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۹۵ هزار ربات صنعتی جدید نصب کرده که حدود ۵۴ درصد از کل نصب های جهانی را تشکیل می دهد.
همچنین شمار ربات های صنعتی فعال در چین از مرز ۲ میلیون دستگاه گذشته است.
پس از چین، جاپان با سابقهای طولانی در ساخت ربات های صنعتی و انسان نما و کوریای جنوبی با استفاده گسترده از ربات ها در صنایع تولیدی، از کشورهای پیشتاز این حوزه محسوب میشوند.
کوریای جنوبی از نظر تراکم ربات های صنعتی، مقام نخست جهان را دارد.
در کنار قدرت های بزرگ فناوری، برخی کشورهای منطقه نیز تلاش دارند در بخش هوش مصنوعی و رباتیک پیشرفت کنند.
عربستان سعودی در چارچوب برنامه «چشم انداز ۲۰۳۰»، سرمایه گذاری گستردهای در این حوزه آغاز کرده است.
توسعهٔ شهر هوشمند نئوم در شمال غرب این کشور و استفاده از فناوری های نوین در صنعت خدمات و مدیریت شهری، بخشی از برنامهٔ این کشور برای تبدیل شدن به یکی از مراکز فناوری در منطقه است.
نئوم پروژهای بزرگ با هدف ایجاد منطقهای مدرن مبتنی بر هوش مصنوعی، ربات ها، انرژی پاک و فناوری های نوین طراحی شده است.
محمد عزیز رستگاری، آگاه فناوری، در مصاحبه با ویژه روز گفت: «امروزه رقابت جهانی برای توسعه ربات ها و هوش مصنوعی افزایش یافته است، زیرا کشورها دریافته اند که این فناوری در آینده نقش مهمی در رشد اقتصادی، صنعتی و علمی خواهد داشت.
ربات ها اکنون در بخش های مختلف مانند کارخانه ها، شفاخانه ها، زراعت و خدمات استفاده می شوند و در آینده حضور گسترده تری در زندگی انسان ها خواهند داشت.»
وی افزود: «کشورهای در حال توسعه، از جمله افغانستان، برای عقب نماندن از این روند، باید بر آموزش، تربیهٔ نیروی متخصص، ایجاد مراکز فناوری و حمایت از خلاقیت جوانان تمرکز کنند.
با وجود فرصت های فراوان، گسترش ربات ها چالش هایی نیز به همراه دارد و مردم باید برای یادگیری مهارت های جدید و سازگاری با تغییرات آینده آماده شوند.»
رقابت کشورها در عرصه رباتیک نشان می دهد که ربات ها تنها ابزارهای صنعتی نیستند، بلکه در آیندهای نه چندان دور، بخشی از آیندهٔ اقتصاد، صنعت و زندگی انسان ها خواهند بود.
پایان
