هوش مصنوعی؛ مرز میان پیشرفت و وابستگی نقش هوش مصنوعی در زندگی انسان ها
النازکریمی- هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای فناوری نوین شناخته می شود؛ فناوری که زندگی تمام مردم جهان را در مسیر تغییر قرار داده است. این فناوری در بخش های مختلفی از زندگی روزمره افراد گرفته تا آموزش، طبابت، صنعت و تجارت تأثیرات عمیقی گذاشته و روند کارها را بسیار ساده تر، سریع تر و هوشمندانه تر ساخته است.
هوش مصنوعی توانسته است در افزایش سرعت کار، بهبود دقت اطلاعات و ساده سازی فعالیت های پیچیده نقش مهمی ایفا کند.
همچنین استفاده از آن در سیستم های آموزشی و خدمات دیجیتالی، دسترسی به اطلاعات را برای مردم آسان تر کرده است.
اما این ابزار نوین در کنار مزایای فراوان، نگرانی هایی را نیز به همراه داشته است.
شماری از کاربران هوش مصنوعی از کارکرد این فناوری راضی هستند، اما شماری دیگر آن را سبب کاهلی در کارها، وابستگی بیش از حد، کاهش مهارت های فکری و تضعیف خلاقیت در افراد می دانند.
مرسل، یکی از کاربران فعال هوش مصنوعی، میگوید: “استفاده از هوش مصنوعی برای من بسیار مفید بوده است.
این فناوری در بسیاری از موارد مانند آموزش و دسترسی به اطلاعات به من کمک کرده و به نوعی یک استاد و همراه خوب برایم بوده است.
از استفاده از آن رضایت دارم و توانسته ام بسیاری از کارهایم را با کمک آن آسان تر انجام دهم.”
سروش، یکی دیگر از کاربران، اظهار داشت: “تجربه خیلی خاصی از استفاده هوش مصنوعی نداشتم، اما بعضی وقت ها هنگام استفاده از چت جی بی تی متوجه میشوم که پاسخ های نادرستی ارائه می دهد.
این موضوع گاهی باعث ناراحتی می شود و مجبور میشوم اطلاعات را از منابع دیگر نیز بررسی کنم.”
سارا، کاربر دیگر، از تجربه خود چنین میگوید: “هوش مصنوعی یک ربات فوق العاده است که می تواند ما را در هر بخشی که نیاز به کمک داریم، یاری رساند و به تمام سوالات در هر زمینهای پاسخ خوبی ارائه می دهد.
برای من هوش مصنوعی مفید بوده است، اما چالشی که برای محصلان دارد این است که آن ها را تنبل می سازد، زیرا محصل به هوش مصنوعی متکی میشود و کمتر به مطالعه کتاب می پردازد و برای همه وظایف و سمینارها از هوش مصنوعی استفاده می کند.”
استاد سلطانه، یکی از معلمان، میگوید: “هوش مصنوعی در کنار فوایدی که دارد، اگر به شکل نادرست استفاده شود، می تواند بر استعدادهای جوانان تأثیر منفی بگذارد.
بعضی شاگردان به جای استفاده از فکر و تلاش خود، کارهای درسی مانند نوشتن مقاله یا تحقیق را به هوش مصنوعی می سپارند.
این موضوع باعث میشود مهارت های فکری و خلاقیت آنان به مرور زمان کاهش پیدا کند و در آینده برایشان مشکل ساز شود.”
نجمه، یکی از کاربران، نیز میگوید: “من بیشتر برای ساخت و ویرایش عکس از هوش مصنوعی استفاده میکنم، اما گاهی نتیجه آن مطابق انتظارم نیست.
بعضی وقت ها چت جی بی تی یا سایر ابزارهای هوش مصنوعی نمی توانند تصویر مورد نظر مرا به شکل دقیق و دلخواه ایجاد کنند.”
محمد عزیز رستگاری، آگاه فناوری، در مصاحبه با ویژه روز گفت: “هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از مهم ترین فناوری های جهان تبدیل شده و فرصت های زیادی را در بخش های آموزش، صحت، تجارت و خدمات روزمره فراهم کرده است.
این فناوری سبب شده بسیاری از کارها سریع تر، آسان تر و دقیق تر انجام شوند و مردم در زمان کوتاه تری به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند.”
او در عین حال تأکید می کند که کاربران باید در استفاده از هوش مصنوعی محتاط باشند و هر اطلاعاتی را بدون بررسی نپذیرند.
به گفته وی، بهتر است اطلاعات شخصی و محرمانه در اختیار برنامه های هوش مصنوعی قرار داده نشود و از این فناوری به گونهای مسئولانه استفاده شود.
این آگاه فناوری همچنین آینده هوش مصنوعی در افغانستان را امیدوارکننده می داند و می گوید: “با گسترش دسترسی به اینترنت و افزایش علاقه جوانان به فناوری، استفاده از هوش مصنوعی در کشور بیشتر خواهد شد.
در صورت فراهم شدن زمینه آموزش و استفاده درست از این فناوری، هوش مصنوعی میتواند نقش مهمی در پیشرفت و توسعه افغانستان داشته باشد.”
با توجه به دیدگاه های شهروندان، تجربه های مختلف آنان و نظر آگاه فناوری، واضح است که هوش مصنوعی یک ابزار قدرتمند و در عین حال حساس است که نیاز به آگاهی و کنترل دارد.
این فناوری اگر درست استفاده شود، می تواند فرصت های بزرگی برای رشد و پیشرفت ایجاد کند، اما در صورت استفاده نادرست ممکن است باعث کاهش تلاش فردی، تضعیف خلاقیت و وابستگی بیش از حد شود.
بنابراین مهم ترین نکته این است که انسان باید کنترل استفاده از این فناوری را در دست داشته باشد، نه اینکه خودش تحت تأثیر آن قرار بگیرد.
پایان
