تحلیل عاطف مشعل از تفاهم نامه ایران و آمریکا؛ دستاوردی دیپلماتیک با چالش های پیشرو
فوزیه صدیقی- عاطف مشعل میگوید: امضای تفاهم نامه میان ایران و ایالات متحده را می توان یک پیشرفت دیپلماتیک مهم برای ایران و خبری مثبت برای منطقه به شمار آورد. هرچند که مرحلهٔ بعدی مذاکرات همچنان سرشار از پیچیدگی ها و موضوعات حساس به نظر می رسد، اما اینکه دو طرف توانسته اند در چارچوب یک تفاهم نامهٔ اولیه به درک مشترک دست یابند، خود دستاوردی قابل توجه است.
بر اساس اطلاعات موجود، این تفاهم نامه تا حد زیادی نگرانیها و منافع اساسی ایران را مد نظر قرار داده است و این نشان می دهد که تهران توانسته است میان فشار، تقابل و مذاکره، موضعی متعادل حفظ کند.
اهمیت این روند تنها به محتوای تفاهم نامه محدود نمی شود. شاید مهم ترین پیشرفت این باشد که ایران توانست بر ساختار نگاه آمریکا به منطقه تأثیر بگذارد و گفت وگوها را حول محور واقعیت های گستردهٔ منطقهای متمرکز سازد.
در همین ارتباط، در روزهای اخیر، اختلاف نظرها و تضادهای اولویت ها میان واشنگتن و تل آویو دربارهٔ تفاهم نامهٔ ایران و آمریکا، بیش از پیش آشکار شده است؛ وضعیتی که پیش تر تصور آن نیز دشوار می نمود.
اکنون باید دید که نفوذ و لابی گری اسرائیل تا چه اندازه میتواند بر روند تصمیم گیری آمریکا و آیندهٔ این تفاهم نامه تأثیرگذار باشد.
اما تا به اینجا، به نظر می رسد که ایران توانسته است برخی محاسبات و بحث های مهم دربارهٔ منطقه را از زاویهای نو مطرح کند.
به طور کلی، ایران که در دوران بحران و تقابل، مقاومت، صبر و ارادهٔ ملی خود را به نمایش گذاشت، در عرصهٔ دیپلماسی نیز توانایی تدبیر، هوشمندی سیاسی و زیرکی را ثابت کرد.
البته هنوز زمان قضاوت نهایی فرا نرسیده است و نتایج اصلی این روند در مراحل آیندهٔ مذاکرات روشن خواهد شد.
اما یک درس مهم این است که اگرچه در میدان نبرد، شجاعت، مقاومت و ایثار، بخش اساسی پیروزی را تشکیل می دهند، اما دیپلماسی، دومین و مکمل پیروزی است.
همین دیپلماسی است که پیروزی را حفظ، تقویت و زمینهٔ بهره مندی چندبرابر از دستاوردهای سیاسی و راهبردی را فراهم می سازد.
پایان
