دومین ماه درگیری آمریکا و اسرائیل علیه ایران؛ تداوم تنش و چشم انداز مبهم آینده

آغاز درگیری و تشدید تنش: در تاریخ ۲۸ فبروری ۲۰۲۵ (مطابق ۹ حوت ۱۴۰۴)، حملات ترکیبی آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات و مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.

در جریان این حملات در روزهای نخست، سید علی خامنه ای، رهبر مذهبی ایران، کشته شد که این رویداد، تحولی اساسی در ساختار قدرت این کشور ایجاد کرد.

در واکنش به این حملات، جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ دو راهبرد کلیدی، دامنه درگیری را گسترش داد:
۱. حمله به پایگاه های نظامی آمریکا: ایران به تأسیسات نظامی ایالات متحده در کشورهای حوزه خلیج فارس حمله کرد.
۲. مسدودسازی تنگه هرمز: ایران با هدف اعمال فشار بر اقتصاد جهانی، تنگه هرمز را که مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان است، مسدود کرد.

تحلیل کارشناسان از وضعیت میدانی: ارزیابی کارشناسان سیاسی از وضعیت کنونی جنگ، نشاندهنده دو دیدگاه متفاوت درباره موازنه قوا و افق پیشروی این منازعه است.

عبدالواسع قانع، تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفتوگو با ویژه روز اظهار داشت: «تاکنون تحول تعیین کنندهای در این درگیری رخ نداده که نشان دهنده وضعیت توازن قوا در میدان نبرد است.

اگرچه نشانه هایی از تمایل به مذاکره از سوی طرفین دیده میشود، اما هیچ یک از طرفین به برتری قاطعی دست نیافته اند که بتواند پایان قطعی جنگ را رقم بزند.»

ولی فروزان، کارشناس مسائل سیاسی و روابط بین الملل، با ارائه تحلیلی متفاوت، جنگ را به نفع ایران ارزیابی کرد.

وی گفت: «به طور خلاصه، آمریکا در این درگیری با ماهیت واقعی ایران مواجه شده است.

با توجه به اتحاد داخلی در ایران و افزایش انگیزه های مردمی برای دفاع از تمامیت ارضی، میتوان گفت که شرایط جنگ به نفع ایران در حال رقم خوردن است.

از منظر راهبردی، پذیرش آتش بس در شرایط کنونی برای ایران توصیه نمیشود، چرا که آمریکا ممکن است از این فرصت برای بازسازی توان خود و حمله مجدد استفاده کند.»

همزمان با ادامه درگیری ها، اظهارات متناقضی درباره امکان مذاکره میان طرفین منتشر شده که بر ابهامات آینده این بحران افزوده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» اعلام کرد که گفتوگوهای سازندهای برای حل جامع منازعات در خاورمیانه در جریان بوده و به همین دلیل، حملات نظامی به تعویق افتاده است.

با این حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، بلافاصله این ادعا را تکذیب کرد و تأکید نمود که هیچگونه مذاکرهای با آمریکا انجام نشده است.

این تضاد آشکار در روایت های رسمی، تحلیلگران و ناظران را در موقعیتی قرار داده است که چشمانداز این منازعه را به یکی از پیچیده ترین و غیرقابل پیشبینی ترین بحران های منطقه ای تبدیل کرده است.

با گذشت بیش از یک ماه از آغاز درگیری، عدم تحقق پیروزی قاطع برای هیچیک از طرفین، همراه با اظهارات ضدونقیض دیپلماتیک، نشان دهنده تداوم وضعیت شکننده و احتمال گسترش دامنه تنش یا تغییر ناگهانی در راهبردهای سیاسی و نظامی طرفین است.

تحولات آینده این بحران، تأثیری تعیین کننده بر ثبات منطقه ای و ساختار امنیت بین المللی خواهد داشت.

پایان