هشدار جدی درباره پیامدهای مصرف پلاستیک برای سلامت و محیط زیست در افغانستان
ستاره لنگری- مصرف روزافزون و ناآگاهانه خریطه ها و ظروف پلاستیکی در زندگی روزمره شهروندان، به یک چالش جدی بهداشتی و محیط زیستی در کشور تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند که این مواد نه تنها به اکوسیستم آسیب می زنند، بلکه خطری مستقیم برای سلامت انسانها محسوب میشوند.
محموده، ساکن کابل، میگوید: «سعی میکنم از وسایل پلاستیکی استفاده نکنم چون شنیدهام برای سلامت ضرر دارد.»
مسعوده، شهروند دیگر، ضمن تأیید مضرات پلاستیک برای محیط زیست، اعتراف میکند: «در خانواده سعی میکنیم از خریطه های پارچهای استفاده کنیم، ولی گاهی ناچار به مصرف پلاستیک میشویم.»
میرزاجان، یکی از نانوایان شهر کابل، مشکل را دو سویه توصیف میکند: «ما بیشتر از روزنامه (برای پیچیدن نان) استفاده میکنیم، اما مشتریانی که مسیر دورتری دارند، تقاضای پلاستیک میکنند و ما به خواست آنها عمل میکنیم. مشتریانی که آگاه باشند، خودشان خریطه پارچهای یا روزنامه میآورند.»
سیدشاه گوهرپور، آگاه محیط زیست، با قاطعیت اعلام کرد: «استفاده از پلاستیک به هر منظوری، قابل توجیه نیست.» وی پلاستیک را «عنصری مخاطره آمیز برای تمام زنجیره حیات» دانست که نه تنها بر محیط زیست، بلکه بر بخشهای سلامت، اقتصاد، کشاورزی و منابع طبیعی تأثیر منفی میگذارد و فرآیندهای پالایش طبیعی طبیعت را مختل میکند.
دکتر شفیعالرحمن حیدری نیز درباره خطرات مستقیم پلاستیک بر سلامت انسان هشدار داد. وی اظهار داشت: «مواد شیمیایی موجود در پلاستیک، به ویژه در مواجهه با گرما، میتوانند آزاد شده و وارد بدن انسان شوند.»
به گفته وی، این امر «موجب افزایش خطر ابتلا به سرطان و بیماریهای مختلف میگردد.»
دکتر حیدری همچنین تأکید کرد که آلودگی محیط زیست ناشی از پلاستیک، به طور غیرمستقیم باعث «بروز بیماریهای تنفسی» در انسانها میشود.
این گزارش حاکی از یک «چرخه معیوب» است: عدم آگاهی عمومی منجر به تقاضای زیاد میشود و این تقاضا، عرضه و مصرف بی رویه را دامن میزند. شکستن این چرخه نیازمند یک اقدام سه جانبه است:
1. آگاهی رسانی گسترده و مستمر به مردم درباره خطرات ملموس پلاستیک برای سلامت فردی و محیط زیست.
2. توسعه و ترویج استفاده از جایگزین های سازگار با محیط زیست مانند خریطه های پارچهای و ظروف قابل بازیافت.
3. سیاست گذاری و مقررات گذاری برای کاهش تولید و توزیع خریطه های پلاستیکی یک بارمصرف.
بدون عزم ملی و تغییر در الگوی مصرف، تهدید پلاستیک برای سلامت شهروندان و اکوسیستم کشور ادامه خواهد داشت.
پایان
