نبود مراکز صحی؛ چالش مرگ بار برای مادران و نوزادان در مناطق دوردست افغانستان
ستاره لنگری- در بسیاری از قریه های دوردست افغانستان، زنان باردار به دلیل نبود امکانات اولیه بهداشتی، فاصله زیاد تا مراکز درمانی و عدم دسترسی به وسایط نقلیه مناسب، با خطرات جدی و تهدیدکنندهای مواجه هستند. این وضعیت نه تنها سلامت مادران را به مخاطره می اندازد، بلکه منجر به افزایش قابل توجه مرگ و میر نوزادان نیز میگردد.
شمار زیادی از باشندگان مناطق دوردست، از دشواری های دسترسی به خدمات صحی برای زنان باردار شکایت دارند.
گلثوم، باشنده ولسوالی قره باغ کابل میگوید: «فاصله دور مراکز صحی، سخت گیری و عدم آگاهی فامیلها باعث میشود که یک زن حامله نتواند به طور منظم به خدمات صحی دسترسی داشته باشد.
اکثراً خانم ها باردار به گونه سنتی تحت نظر یک دایه در خانه ولادت میکنند که خیلی خطرناک بوده و جان مادر و طفل را به شدت تهدید میکند.»
او با اشاره به تجربیات تلخ اطرافیانش می افزاید: «ما شاهد بودیم که چندین زن به دلیل نرسیدن به موقع به مرکز صحی، جان خود یا نوزادشان را از دست دادند.»
گل سروری، باشنده ولسوالی شغنان ولایت بدخشان نیز مشکل اساسی را در فقدان وسایط نقلیه، به ویژه در ساعات شب میداند: «وقتی خانمی در شب مریض شود، پیدا کردن وسایط نقلیه خیلی مشکل است.»
او به موردی غم انگیز اشاره کرد: «چند روز پیش یکی از بستگان زمان ولادتش بود، وقتی به مرکز صحی مراجعه کرد، برایش گفته بودند عملیات میشود و باید به کلینیکی در مرکز مراجعه کند که فاصله زیاد باعث شد طفلش را از دست بدهد.»
دکتر سونیتا بهرام، متخصص زنان و زایمان، در گفت وگو با روزنامه «ویژه روز» بر ضرورت مراقبت های منظم دوران بارداری تأکید کرد: «در زمان حاملگی، یک خانم حداقل در ماه یک بار باید پیش متخصص زنان مراجعه کند.»
وی نبود قابله های مسلکی، دوری مراکز صحی و نبود وسایط نقلیه مناسب را از دلایل اصلی وقوع زایمان های خطرناک در مسیر راه و افزایش مرگ ومیر نوزادان و مادران برشمرد.
دکتر بهرام تصریح کرد: «ولادت هایی که در خانه صورت میگیرد، دلیل اصلی افزایش مرگ ومیر مادران و نوزادان میباشد.»
او عوامل زیر را در این افزایش مرگومیر مؤثر دانست:
· عدم رعایت بهداشت
· نبود فرد مسلکی و آموزش دیده
· استفاده از روش های سنتی غیرعلمی
· عدم توجه کافی به سلامت مادر
روزنامه «ویژه روز» در پی دریافت نظرات رسمی وزارت صحت عامه در این مورد بود، اما با وجود تماس های مکرر، مسئولان این وزارت حاضر به پاسخگویی نشدند.
با باور کارشناسان حوزه صحت، برای کاهش این چالش های جدی و نجات جان مادران و نوزادان، اقدامات فوری زیر ضروری است:
· ایجاد مراکز صحی ابتدایی (بهداشتی خانه) در قریه جات و مناطق دورافتاده.
· آموزش و تربیت زنان قابله محلی برای ارائه خدمات اولیه و ایمن.
· تأمین وسایط نقلیه اضطراری و آمبولانس برای انتقال به موقع بیماران به مراکز درمانی اصلی.
وضعیت دسترسی زنان باردار در مناطق دوردست افغانستان به خدمات بهداشتی، بحرانی و نگران کننده است.
فقدان زیرساخت های ابتدایی صحی، نبود پرسنل آموزش دیده و مشکل حمل و نقل، ترکیبی مرگبار را ایجاد کرده که سالانه جان شمار زیادی از مادران و نوزادان را میگیرد.
این موضوع نیازمند توجه فوری و عزم ملی برای سرمایه گذاری در بخش بهداشت، به ویژه در مناطق محروم می باشد.
پایان
