مسیرهای بدیل ترانزیتی؛ راهبردی برای تسهیل صادرات و رشد تجارت در افغانستان
النازکریمی- افغانستان به عنوان یک کشور محاط به خشکه فاقد دسترسی مستقیم به آب های آزاد است. این موقعیت جغرافیایی، این کشور را برای دستیابی به بازارهای بزرگ جهانی، از جمله کشورهای منطقه و اروپا، به شدت به مسیرهای ترانزیتی وابسته ساخته است. در گذشته، تمرکز صادرات و واردات بر چند مسیر مشخص، چالشهایی نظیر تاخیرهای مکرر و محدودیت های لجستیکی را به همراه داشت.
در سال های اخیر، توجه به ایجاد مسیرهای جایگزین برای تسهیل تجارت خارجی افزایش یافته است.
از جمله مهم ترین این مسیرها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
· راه لاجورد، مسیری استراتژیک که افغانستان را از طریق آسیای میانه به ترکیه و متعاقباً به بازارهای اروپایی متصل می سازد.
· مسیرهای ریلی، خطوط آهنی از طریق ازبکستان، قزاقستان و چین که به عنوان گزینه های بدیل فعال شده اند.
· مسیرهای دیگر، مسیرهای ترانزیتی به سمت روسیه و سایر کشورهای منطقه.
حکمت الله آصفی، سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی: تأکید کرد که این وزارتخانه به طور مستمر در حال فراهم سازی تسهیلات برای انتقال مسافران و کالاهای تجاری است.
پیش از این، صادرات کشور عمدتاً از طریق بندر عباس (ایران) و بندر جبل علی (امارات متحده عربی) انجام میشد که به دلیل برخی مشکلات منطقهای، با موانع و تأخیراتی مواجه بود.
وزارت ترانسپورت با جستجو و ایجاد مسیرهای بدیل، پیشرفت های چشمگیری داشته و تسهیلات بیشتری برای تجار فراهم کرده است.
آقای آصفی در تشریح مسیر لاجورد که به صورت رسمی برای صادرات مستقیم به ترکیه آغاز به کار کرده است، گفت:
۱. کالاها از بندر تورغندی در هرات به بندر ترکمن باشی منتقل می شوند.
۲. سپس از طریق دریای کاسپین به بندر باکو در آذربایجان می رسند.
۳. در ادامه، کالاها از آذربایجان به گرجستان و سپس به ترکیه انتقال می یابند.
۴. در نهایت، از ترکیه به سایر کشورها صادر میشوند.
سخنگوی وزارت ترانسپورت افزود که مسیرهای دیگری نیز برای انتقال کالاهای تجاری در اختیار است و هم اکنون مورد استفاده قرار میگیرند:
· مسیر مستقیم به روسیه.
· صادرات از طریق خط آهن به کشورهای قرغزستان، ازبکستان و چین.
· مسیر ریلی از طریق قزاقستان، ازبکستان و چین.
وی تأکید کرد که این وزارتخانه تلاش میکند تا از طریق حمل ونقل هوایی و زمینی، امنیت انتقال کالاها و مسافران را تأمین کرده و با استفاده از مسیرهای بدیل، زمینه دسترسی تجار به بازارهای منطقه و جهان را فراهم سازد.
· عبدالنصیر رشتیا، آگاه اقتصادی: ایجاد مسیرهایی مانند راه لاجورد را یک نیاز جدی برای افغانستان می داند و تأثیرات مثبت آن را به شرح زیر برمی شمارد:
· افزایش حجم صادرات و واردات.
· کاهش وابستگی به کشورهایی مانند پاکستان.
· فراهم شدن دسترسی مستقیم به آسیای میانه و اروپا.
· کاهش زمان، هزینه و قیمت تمام شده انتقال کالا.
· کاهش ریسک های ترانزیتی و فشارهای سیاسی.
· رشد اقتصادی و ایجاد فرصت های شغلی.
· حرکت به سمت کاهش وابستگی و خودکفایی اقتصادی.
امیدالله قاسم زی، آگاه اقتصادی، با اشاره به موقعیت محاط به خشکه افغانستان، ایجاد مسیرهای متعدد ترانزیتی را از اهمیت ویژهای برخوردار دانست.
به باور وی، این مسیرها نه تنها روند انتقال کالا را تسهیل می کنند، بلکه نقش کلیدی در رشد اقتصاد ملی، ایجاد فرصت های شغلی و حرکت به سوی خودکفایی ایفا میکنند.
ایجاد و توسعه مسیرهای بدیل ترانزیتی نظیر راه لاجورد، یک تحول راهبردی در ساختار تجارت افغانستان محسوب میشود.
این مسیرها با کاهش وابستگی به گزینه های محدود گذشته، امکان اتصال افغانستان به بازارهای بزرگ جهان را فراهم می آورند.
کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که این روند نه تنها به پویایی اقتصاد و رشد شاخص های تجاری منجر خواهد شد، بلکه با ایجاد هزاران فرصت شغلی و کاهش آسیب پذیری در برابر فشارهای سیاسی، زمینه ساز حرکت کشور به سوی خودکفایی پایدار خواهد بود.
پایان
