دستاوردهای اقتصادی امارت اسلامی طی پنج سال گذشته
شازیه کلانترزاده- امروز، ۲۴ اسد سال جاری، مصادف با پنج سالگی به قدرت رسیدن امارت اسلامی است. افغانستان با وجود توقف کمک های انکشافی و بشردوستانه، محدودیت های مالی و بانکی، مسدود ماندن دارایی ها و بازگشت گسترده مهاجرین از کشورهای همسایه، توانست ثبات اقتصادی خود را حفظ کند.
عبدالرحمان حبیب، سخنگوی وزارت اقتصاد امارت اسلامی، در این باره میگوید: «با وجود توقف کمک های بشری و انکشافی جامعه جهانی، محدودیت های مالی و بانکی، مسدود ماندن دارایی ها، بازگشت گسترده مهاجرین از کشورهای همسایه و تحولات منطقه، بازهم امارت اسلامی توانست ثبات اقتصادی کلان را حفظ نموده و ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی از ثبات برخوردار باشد.
همچنان نرخ تورم در سطح پایین مدیریت شده و حجم صادرات، تولیدات داخلی و عواید داخلی افزایش یابد.»
به باور سخنگوی اقتصاد، در صورت رفع محدودیت ها، آزادسازی دارایی ها، عادی سازی روابط اقتصادی و تمرکز جامعه جهانی روی همکاری های انکشافی، می توان رشد اقتصادی کشور را تسریع بخشید.
بر اساس گزارش های رسمی، دستاوردهای امارت اسلامی طی پنج سال گذشته عبارت اند از:
· حفظ ثبات پولی: ارزش پول افغانی در برابر اسعار خارجی از ثبات برخوردار بوده و در سال ۱۴۴۷ هجری قمری، پول افغانی نسبت به سال قبل ۶.۰۱ درصد افزایش ارزش داشته است.
· کنترول نرخ تورم: نرخ تورم در سطح پایین مدیریت شده است.
· افزایش عواید داخلی: حکومت توانسته با تکیه بر عواید داخلی و جمع آوری عواید ملی، پروژه های انکشافی را عملی کند.
رشد تولیدات داخلی و صادرات
· افزایش تولیدات داخلی: رشد چشمگیری در بخش های صنعت، کشاورزی و معادن صورت گرفته است.
· توسعه صادرات: حجم صادرات افزایش یافته و ارزش مجموع تجارت خارجی به حدود ۱۳.۹ میلیارد دالر رسیده است که نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
صادرات حدود ۱.۸ میلیارد دالر و واردات بیش از ۱۲ میلیارد دالر بوده است.
· حمایت از صنایع داخلی: ۱.۷۴۶.۰۰۰ تن مواد اولیه وارداتی و ۱.۳۲۹ دستگاه ماشین آلات صنعتی از تعرفه گمرکی معاف شده اند.
سرمایه گذاری و اشتغال زایی
· حمایت و جذب سرمایه گذاری: ۱۵۰ موافقت نامه و قرارداد تجاری و سرمایه گذاری به ارزش ۲.۳۸۹ میلیارد دالر بین بخش خصوصی افغانستان و کشورهای منطقه امضا شده است.
· ایجاد فرصت های شغلی: بیش از ۱۴۰ هزار نفر به صورت مستقیم زمینه اشتغال فراهم شده است. در بخش معادن، قراردادهای استخراج معادن به ایجاد ۵۰ هزار شغل مستقیم و ۲۰۰ هزار شغل غیرمستقیم منجر شده است.
· توزیع زمین به کارخانه ها: ۲.۸۰۴ جریب زمین به ۵۷۶ کارخانه توزیع شده و ۱۷۴ شرکت جدید صنعتی در ۱۶ بخش مختلف آغاز به کار کرده اند.
پروژه های انکشافی و زیربنایی
· تطبیق پروژه های انکشافی: پروژه هایی در بخش های امنیت غذایی، صحت، معارف، آب، زراعت، انکشاف روستایی و حمایت از افراد آسیب پذیر تطبیق شده است.
· توسعه زیربنای اقتصادی: ۶۰ پروژه توسعهای در بخش حمل و نقل راه اندازی شده که ۲۱ پروژه آن تکمیل و به بهره برداری رسیده است.
· حمل و نقل: بیش از ۴۶.۵۹ میلیون تن کالاهای تجاری از طریق ترانسپورت زمینی جابه جا شده و بیش از ۱۲.۸۳۲ پرواز از فرودگاه ها انجام شده است.
بخش معادن
· بیش از ۱۰ میلیارد افغانی در بخش معادن و نفت سرمایه گذاری شده است.
· ۴۵ منطقه جدید معدنی در ۲۸ ولایت ثبت شده و ۳۵۰ پروژه معادن به مزایده گذاشته شده یا جواز فعالیت دریافت کرده اند.
دیدگاه کارشناسان
عبدالنصیر ریشتیا، آگاه اقتصادی، در این باره گفت: «بعد از تغییر نظام سیاسی در افغانستان، نظام اقتصادی که متکی به کمک های خارجی بود با قطع این کمک ها در معرض فروپاشی قرار گرفت، اما بنابر توجه جدی امارت اسلامی به تولید و سرمایه گذاری و اتخاذ سیاست های اقتصاد محوری، خوشبختانه اقتصاد افغانستان از هم نپاشید.»
وی افزود: «طی این پنج سال ما شاهد ایجاد کارخانه های تولیدی و پروژه های انکشافی بودیم که سبب اشتغال برای هموطنان ما شده است و اگر این گونه دوام پیدا کند، مطمئناً گراف فقر کاهش پیدا می کند.»
وضعیت تجارت و چالش ها
بخش تجارت افغانستان طی پنج سال گذشته فراز و فرودهای زیادی را تجربه کرده است.
مخلص احمد، عضو هیئت مدیره اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان، گفت: «تجارت افغانستان در شرایط فعلی همزمان با فرصت و چالش روبه رو است.
از یک طرف بازار افغانستان فعال است و از طرف دیگر اقتصاد افغانستان هنوز به شدت واردات محور است.»
تغییرات اساسی در ساختار تجارت شامل تغییر مسیرهای تجاری، افزایش نقش ایران، آسیای مرکزی و چین در تجارت افغانستان و تغییر در شیوه پرداخت و تأمین مالی تجارت به دلیل محدودیت های بانکی بوده است.
به باور وی، بسته شدن مسیرهای تجاری مستقیماً بر قیمت، زمان انتقال و هزینه نهایی کالا تأثیر می گذارد. تجربه بسته شدن مرز پاکستان این موضوع را به خوبی نشان داد.
نشست های اقتصادی بینالمللی
طی پنج سال گذشته، نمایندگان امارت اسلامی در چندین نشست منطقهای و بین المللی با محوریت اقتصاد، تجارت و ترانزیت اشتراک کرده اند که مهم ترین آنها عبارت اند از:
· مجمع بینالمللی اقتصادی سن پترزبورگ (SPIEF) در روسیه
· نشست گفتگوی ترمذ با محوریت اتصال میان آسیای مرکزی و جنوبی
· نشست هماهنگی چارچوب انکشافی سازمان ملل به ریاست وزارت اقتصاد در کابل
· نشست های تجاری دوجانبه با ازبکستان و ایران
· نشست سازمان همکاری های اقتصادی (اکو)
استراتژی توسعهای پنج سال آینده
همزمان با فرا رسیدن پنج سالگی به قدرت رسیدن امارت اسلامی، وزارت اقتصاد از راهبرد انکشافی برای پنج سال آینده خبر می دهد.
بر اساس گفته های سخنگوی این وزارت، تمرکز بر موارد زیر خواهد بود:
· رشد اقتصادی پایدار
· ایجاد اشتغال
· کاهش فقر
· تقویت سکتور خصوصی
· توسعه سرمایه گذاری
· انکشاف متوازن ولایات
· بهره وری مؤثر از ظرفیت های داخلی.
راهبرد توسعه پنج ساله افغانستان شامل سه ستون اصلی و ۱۵ برنامه اولویت دار است که بر حاکمیت خوب، حاکمیت قانون، امنیت و توسعه اقتصادی و اجتماعی تمرکز دارد.
پایان
