تغییرات اقلیمی و نقش رسانه در آگاهیدهی عمومی
ستاره لنگری- رسانه ها با نشر اخبار، گزارشها و برنامه های آموزشی، نقش مهمی در افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی ایفا می کنند و می توانند با اطلاع رسانی مؤثر، مردم و نهادهای مسئول را به حفاظت از محیط زیست و مقابله با پیامدهای این پدیده تشویق کنند.
عبدالقهار جواد، آگاه امور ارتباطات و رسانه در مصاحبه با ویژه روز میگوید: «رسانه ها در زمینه آگاهی دهی درباره تغییرات اقلیمی و مدیریت حوادث طبیعی نقش بسیار حیاتی و سازنده دارند.
از تشویق شهروندان به صرفه جویی در مصرف آب در منازل گرفته تا آگاهی دهی به دهقانان درباره استفاده از روش های نوین و کم مصرف آبیاری، رسانه ها می توانند نقش مؤثری در مدیریت منابع طبیعی ایفا کنند.»
او میافزاید: «همچنین رسانهها میتوانند با اطلاع رسانی به موقع درباره مناطق سیلاب خیز، خطرات احتمالی و راه های کاهش آسیب های ناشی از حوادث طبیعی، سطح آمادگی مردم را افزایش دهند.
تشویق شهروندان به حفاظت از منابع آبی، احیای کاریزها و مشارکت در برنامه های محیط زیستی نیز از جمله مواردی است که از طریق رسانه ها قابل ترویج است.»
وی افزود: «طرح گسترده تر موضوع تغییرات اقلیمی در سطح نهادهای ملی و بینالمللی نیز اهمیت ویژهای دارد.
افغانستان با وجود آنکه از جمله کشورهای دارای کمترین سهم در تولید گازهای گلخانهای است، از آسیب پذیرترین کشورهای جهان در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی به شمار میرود.»
با این حال، به گفته او، حمایت ها و جبران خسارت های ناشی از تغییرات اقلیمی متناسب با میزان آسیب پذیری این کشور نبوده است.
او تأکید کرد: «جامعه جهانی و کشورهای صنعتی که سهم بیشتری در تولید گازهای گلخانهای دارند، باید مسئولیت های خود را در قبال کشورهای آسیب پذیر، از جمله افغانستان، از طریق حمایت های مالی، فنی و اجرای تعهدات بینالمللی مرتبط با تغییرات اقلیمی بهگونه مؤثرتر عملی سازند.»
از سوی هم داوود شیرزاد، آگاه امور محیط زیست در مصاحبه با ویژه روز میگوید: «رسانه ها نقش مهمی در افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی ایفا میکنند.
این نهادها از طریق نشر اخبار، گزارش ها، مستندها، برنامه های آموزشی و محتوای شبکه های اجتماعی، مردم را از علل و پیامدهای تغییرات اقلیمی آگاه می سازند.»
او افزود: «اطلاع رسانی درباره افزایش دمای زمین، خشک سالیها، سیلابها، آلودگی محیط زیست و تأثیرات این پدیده بر زندگی انسان ها، از جمله مواردی است که می تواند سطح آگاهی جامعه را ارتقا دهد.
همچنین رسانه ها با اطلاع رسانی مؤثر و ارائه معلومات علمی و قابل فهم، میتوانند نقش مهمی در تشویق مردم و نهادهای مسئول برای مقابله با تغییرات اقلیمی داشته باشند.
معرفی تجربه های موفق در مدیریت منابع طبیعی، استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و کاهش اثرات زیست محیطی، از جمله اقداماتی است که می تواند به ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست کمک کند.»
او تاکید کرد: «علاوه بر این، پوشش پیامدهای ناشی از تغییرات اقلیمی مانند خشکسالی، سیلاب و آلودگی هوا، توجه تصمیم گیرندگان را به ضرورت تدوین و اجرای سیاست های مؤثر محیط زیستی جلب میکند.
برگزاری برنامه های آموزشی، گفت وگو با کارشناسان و استفاده از ظرفیت شبکه های اجتماعی نیز میتواند مشارکت عمومی را افزایش داده و حس مسئولیت پذیری در قبال محیط زیست را تقویت نماید.»
ناز، باشنده شهر کابل در مصاحبه با ویژه روز میگوید: «رسانه ها نقش بسیار مهمی در آگاهی دهی به مردم در بخشهای مختلف، به ویژه در زمینه تغییرات اقلیمی، ایفا میکنند.
این موضوع در سال های اخیر به یکی از چالش های مهم جهانی و ملی تبدیل شده و نیازمند توجه و اطلاع رسانی گسترده است.
رسانه ها میتوانند به زبان ساده و قابل فهم، مردم را از عوامل ایجاد گرمایش زمین، کمبود آب، سیلابها و خشک سالی ها آگاه سازند و راه های کاهش اثرات این پدیده ها را تشریح کنند.»
او افزود: «همچنین، رسانه ها با نشر برنامه های آموزشی می توانند شیوههای حفاظت از محیط زیست، از جمله صرفه جویی در مصرف آب، کاشت نهال و کاهش آلودگی های محیطی را به شهروندان آموزش دهند.
به طور کلی، رسانه ها با افزایش سطح آگاهی عمومی میتوانند مردم را نسبت به پیامدهای تغییرات اقلیمی حساس ساخته و آنان را به مشارکت و اقدام عملی برای حفاظت از محیط زیست تشویق کنند.»
تغییرات اقلیمی در سال های اخیر به یکی از چالش های جدی افغانستان تبدیل شده است.
افزایش دمای هوا، کاهش بارندگی، خشکسالی های پی درپی، سیلاب های ناگهانی و کمبود منابع آبی از جمله پیامدهایی هستند که زندگی میلیونها شهروند، به ویژه کشاورزان و باشندگان مناطق روستایی را تحت تأثیر قرار داده اند.
با وجود آنکه افغانستان سهم اندکی در تولید گازهای گلخانهای جهان دارد، از جمله کشورهایی است که بیشترین آسیب را از پیامدهای تغییرات اقلیمی متحمل میشود.
در چنین شرایطی، آگاهی دهی عمومی و اطلاع رسانی درباره راه های سازگاری با تغییرات اقلیمی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
پایان
