ایران؛ میانجی گر تنش یا جویای منافع؟
شازیه کلانترزاده_ در پی دیدار اخیر میان محمدرضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران، و امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه افغانستان، گمانه زنی هایی درباره اهداف اصلی ایران از این تعاملات دیپلماتیک مطرح شده است. طبق اعلام وزارت خارجه امارت اسلامی، در این دیدار از امیرخان متقی برای سفر رسمی به ایران دعوت به عمل آمده است.
با این حال، برخی از آگاهان روابط بینالملل معتقدند که هدف اصلی ایران از این دعوت، بیش از آنکه حل تنش های میان افغانستان و پاکستان باشد، دستیابی به منافع راهبردی خود در منطقه است.
نجیب الرحمن شمال، تحلیلگر روابط بینالملل، در گفتوگو با روزنامه «ویژه روز» اظهار داشت: «با توجه به تنش های اخیر میان افغانستان و پاکستان، ایران تلاش دارد به عنوان میانجی وارد عمل شود.
اما در واقع، این تلاش ها در راستای تأمین منافع ملی ایران و گسترش نفوذ منطقهای آن صورت میگیرد. ایران میخواهد با تعمیق روابط با افغانستان، نقش مؤثری در مدیریت بحران های منطقهای ایفا کند.»
در همین حال، علیرضا کریمی، دیگر کارشناس روابط بینالملل، این دعوت را نشانهای از تمایل ایران به حفظ و مدیریت کانال های دیپلماتیک با افغانستان می داند.
او به ویژه روز میگوید: «ایران در تلاش است تا از طریق گفت وگو، از افزایش فاصله سیاسی با افغانستان جلوگیری کند.
در شرایطی که روابط افغانستان و پاکستان تیره شده، تهران و کابل به سمت عملگرایی در روابط دوجانبه حرکت کرده اند و میکوشند همکاری های سیاسی، امنیتی و اقتصادی را در چارچوب منافع مشترک و بدون تشدید تنش ها ادامه دهند.»
از سوی دیگر، حافظ ضیاء احمد تکل، معاون سخنگوی وزارت خارجه امارت اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که امیرخان متقی در دیدار با بهرامی تأکید کرده است: «افغانستان از وضعیت دشوار گذشته عبور کرده و اکنون با گام های سریع در مسیر پیشرفت قرار دارد. بنابراین نباید همچنان به عنوان یک مسئله دیده شود.»
او همچنین افزود که سیاست خارجی افغانستان بر پایه اصول اساسی، از روابط فعال و مبتنی بر همکاری با کشورهای منطقه حمایت میکند.
شایان ذکر است که این دعوت پس از آن صورت گرفته که افغانستان در نشستی که به میزبانی جمهوری اسلامی ایران برای بررسی تحولات اخیر افغانستان و راهکارهای تقویت ثبات و امنیت برگزار شده بود، شرکت نکرد.
پایان
